[Chăn nuôi Việt Nam] – Dịch lở mồm long móng (LMLM) do chủng vi rút SAT1 gây ra đang có xu hướng mở rộng phạm vi ảnh hưởng tại nhiều khu vực trên thế giới, từ châu Phi, Trung Đông đến châu Âu và Đông Bắc Á. Sự xuất hiện của SAT1 tại các quốc gia ngoài vùng lưu hành truyền thống làm gia tăng nguy cơ lây lan xuyên biên giới, đặt ra yêu cầu tăng cường giám sát, kiểm soát vận chuyển động vật và chủ động phương án ứng phó.

Theo thông tin từ Cục Chăn nuôi và Thú y, tình hình dịch bệnh LMLM trên thế giới hiện tiếp tục diễn biến phức tạp, trong đó đáng chú ý là sự xuất hiện và lan rộng của chủng vi rút SAT1 – một chủng vi rút trước đây chủ yếu được ghi nhận tại khu vực châu Phi. Theo WOAH, tính đến ngày 12/6/2026, tại khu vực Trung Đông, Israel tiếp tục ghi nhận các ổ dịch LMLM với tổng số 1.959 gia súc mắc bệnh.

Dịch lở mồm long móng chủng vi rút SAT1 tiếp tục lan rộng, có diễn biến phức tạp và gia tăng nguy cơ xâm nhập vào khu vực Đông Nam Á

LMLM SAT1 không chỉ xuất hiện trên đàn bò mà còn được phát hiện ở một số loài động vật khác như dê, cừu, lợn và linh dương núi đá, cho thấy phạm vi ảnh hưởng của vi rút ngày càng đa dạng trên nhiều nhóm vật nuôi và động vật mẫn cảm.

Trong khi đó, tại châu Phi – khu vực lưu hành truyền thống của các chủng vi rút thuộc nhóm SAT, dịch bệnh vẫn tiếp tục gây ảnh hưởng tại nhiều quốc gia. Nam Phi ghi nhận 5.512 trường hợp động vật nhiễm chủng SAT1, bao gồm bò, lợn và một số loài động vật hoang dã. Quốc gia này đồng thời tiếp tục xuất hiện các ổ dịch do các chủng SAT2 và SAT3 gây ra. Tại Botswana, số bò mắc bệnh được ghi nhận là 3.400 con, trong khi Lesotho có 85 trường hợp mắc bệnh trên đàn bò.

Không chỉ giới hạn ở châu Phi và Trung Đông, SAT1 đang cho thấy khả năng mở rộng sang những khu vực trước đây ít ghi nhận chủng vi rút này. Tại châu Âu, Hy Lạp và đảo Cyprus tiếp tục là những điểm nóng dịch bệnh. Cụ thể, tại Hy Lạp, dịch LMLM được ghi nhận trên đàn cừu, dê và bò tại đảo Lesvos với 7.980 ca bệnh. Tại Cyprus, dịch bệnh tiếp tục lan rộng với tổng số 2.100 động vật mắc bệnh gồm bò, cừu, dê và lợn. Để kiểm soát dịch, quốc gia này đã phải tiêu hủy hơn 72.800 động vật. Đây cũng là lần đầu tiên chủng vi rút SAT1 được phát hiện tại Cyprus.

Tại khu vực Đông Bắc Á, nguy cơ lây lan của SAT1 đang được đặc biệt quan tâm sau khi Trung Quốc và Mông Cổ liên tiếp ghi nhận các ổ dịch mới. Trung Quốc phát hiện hai ổ dịch tại tỉnh Tân Cương và Cam Túc, khiến 1.905 con bò mắc bệnh. Sau đó, Mông Cổ tiếp tục công bố hai ổ dịch SAT1 trên đàn bò tại khu vực giáp ranh với Tân Cương (Trung Quốc), với 62 con bò bị nhiễm bệnh.

Theo đánh giá của cơ quan chuyên môn, việc SAT1 xuất hiện tại nhiều khu vực địa lý khác nhau cho thấy nguy cơ dịch bệnh lan truyền xuyên biên giới đang gia tăng. Đặc biệt, các ổ dịch tại Trung Quốc và Mông Cổ cách nhau hàng trăm km cho thấy khả năng lây lan có thể liên quan đến hoạt động vận chuyển, buôn bán gia súc hoặc các sản phẩm từ gia súc mang mầm bệnh.

Trước diễn biến phức tạp của dịch LMLM SAT1, các quốc gia trong khu vực, trong đó có Việt Nam, cần tiếp tục nâng cao năng lực giám sát dịch bệnh, nhất là tại các khu vực có nguy cơ cao. Việc kiểm soát chặt chẽ hoạt động nhập khẩu, vận chuyển, buôn bán gia súc và sản phẩm gia súc từ nước ngoài được xem là giải pháp quan trọng nhằm hạn chế nguy cơ vi rút xâm nhập.

Bên cạnh công tác phòng ngừa, ngành thú y cũng cần chủ động xây dựng các kịch bản ứng phó, chuẩn bị đầy đủ nguồn lực, vật tư và phương án xử lý khi xuất hiện trường hợp nghi ngờ. Phát hiện sớm, khoanh vùng nhanh và triển khai đồng bộ các biện pháp kiểm soát sẽ là yếu tố quyết định trong việc giảm thiểu nguy cơ tác động của SAT1 đối với ngành chăn nuôi.

Lan Hương

Xem thêm: 

Cập nhật tình hình bệnh Lở mồm long móng, nguy cơ xâm nhập chủng SAT 1 qua khu vực bên giới và giải pháp giám sát, phòng chống dịch bệnh

Bộ Nông nghiệp và Môi trường yêu cầu siết chặt phòng chống nguy cơ xâm nhiễm dịch LMLM serotype SAT1