Hệ thống chuồng trại được đầu tư hiện đại, tự động hóa, quy trình chăn nuôi khép kín, con giống được lai tạo, tuyển chọn chất lượng… là những ứng dụng khoa học – kỹ thuật (KHKT) trong chăn nuôi đã và đang được doanh nghiệp, HTX, các hộ chăn nuôi đẩy mạnh áp dụng nhằm nâng cao sức cạnh tranh, mang lại hiệu quả kinh tế cao và góp phần phát triển chăn nuôi bền vững.

Hộ chăn nuôi bò xã Hà Tiến (Hà Trung) chú trọng thực hiện biện pháp thụ tinh nhân tạo để nâng cao tầm vóc, chất lượng con nuôi.

Sau khi mạnh dạn di dời ra khu trang trại chăn nuôi tập trung đồng Xốn, xã Trường Xuân (Thọ Xuân), ông Nguyễn Mạnh Hà đã đầu tư xây dựng trang trại chăn nuôi gà với 4 khu chăn nuôi, tổng đàn hơn 10.000 con/lứa để thuận tiện cho việc chăm sóc, xuất bán. Đưa chúng tôi đi thăm trang trại, ông hồ hởi khoe hệ thống máng ăn, uống tự động, quạt gió và máy trộn thức ăn mới đầu tư phục vụ sản xuất. Theo ông, sử dụng máy móc hiện đại giúp ông giảm bớt sức lao động, tiết kiệm chi phí thuê nhân công, nâng cao năng suất, chất lượng sản phẩm. Bên cạnh việc đầu tư cơ sở hạ tầng, ông còn chú trọng đến việc lựa chọn con giống có chất lượng, được tiêm phòng vắc-xin đầy đủ và áp dụng chăn nuôi trên nền đệm lót sinh học để bảo vệ môi trường chăn nuôi, hạn chế dịch bệnh. Trang trại của ông đang liên kết sản xuất, tiêu thụ gà thương phẩm cho doanh nghiệp nên đầu ra của sản phẩm ổn định. Mỗi năm doanh thu của trang trại đạt gần 2 tỷ đồng.

Hiện nay trên địa bàn huyện Thọ Xuân hầu hết các chủ trang trại chăn nuôi đã chủ động hơn trong việc ứng dụng KHKT vào sản xuất. Toàn huyện có khoảng 25 trang trại chăn nuôi lợn ngoại ứng dụng công nghệ cao, 45 trang trại chăn nuôi gà ứng dụng đệm lót sinh học. Để nâng cao hiệu quả chăn nuôi, huyện khuyến khích người dân phát triển trang trại chăn nuôi theo hướng tập trung, quy mô vừa và lớn; ứng dụng công nghệ cao; tập trung phát triển các sản phẩm có lợi thế, như lợn hướng nạc, gà lông màu… Khuyến khích người dân mạnh dạn đầu tư ứng dụng công nghệ cao vào sản xuất, như ứng dụng công nghệ chuồng kín, máng ăn, uống tự động, đệm lót sinh học, sử dụng công nghệ xử lý chất thải… và đã góp phần giảm chi phí sản xuất, nâng cao hiệu quả kinh tế trong chăn nuôi.

Thời gian qua các huyện Như Xuân, Hà Trung, Như Thanh, Lang Chánh… đã tích cực khuyến khích các doanh nghiệp, cá nhân đầu tư ứng dụng KHKT trong nghiên cứu chọn tạo giống vật nuôi có năng suất, chất lượng cao. Để duy trì, phát triển đàn vật nuôi, mỗi năm cần khoảng 7,2 triệu con giống gia cầm, gần 300.000 con lợn giống. Vì vậy, các địa phương đã đẩy mạnh áp dụng KHKT trong phát triển nguồn giống như thụ tinh nhân tạo, lưu trữ, bảo vệ nguồn gen, tổ chức tốt việc quản lý đàn lợn giống cấp bố mẹ, đàn bò cái đủ tiêu chuẩn để sản xuất giống thương phẩm phục vụ sản xuất… Theo đó, đã thực hiện thụ tinh nhân tạo được 27.000 liều tinh bò, 2.500 liều tinh trâu Murrah Ấn Độ, tỷ lệ đàn bò lai Zebu đạt 63%, các giống tiến bộ kỹ thuật đạt hơn 85% đó là gà, vịt siêu trứng du nhập giống bò BBB, Droughtmaster, RedAgus… có khả năng chống chịu với biến đổi khí hậu. Bên cạnh đó, ứng dụng KHKT để quản lý, nhân giống và sản xuất trứng, phát triển bền vững giống vật nuôi có nguồn gốc bản địa, như vịt Cổ Lũng, lợn mán, vịt bầu cổ xanh… Các biện pháp KHKT về giống đã hạn chế tối đa việc lây lan dịch bệnh, khắc phục sự chênh lệch tầm vóc, khối lượng, nguồn con giống được kiểm soát. Hầu hết con lai F1 sau khi được sinh ra bằng phương pháp này đều có tầm vóc cao hơn so với giống gia súc địa phương từ 20 – 30%.

Để hạn chế sự xâm nhập của dịch bệnh trên đàn gia súc, gia cầm, hầu hết các trang trại chăn nuôi đã áp dụng mô hình đệm lót sinh học, xây dựng hầm biogas, hệ thống xả thải… Nhiều trang trại quy mô lớn đã mạnh dạn đầu tư ứng dụng công nghệ cao vào sản xuất như chuồng kín, máng ăn, uống tự động, sử dụng công nghệ xử lý chất thải.

Tuy nhiên, theo đánh giá của Chi cục Chăn nuôi và Thú y, quy mô chăn nuôi nông hộ vẫn chiếm khoảng 70%, hệ thống chuồng trại hầu hết tận dụng diện tích trong vườn của gia đình, nên người chăn nuôi chưa chú trọng đầu tư máy móc, công nghệ do nguồn vốn đầu tư lớn, tiếp cận KHKT còn hạn chế nên khó áp dụng vào thực tế… Do vậy, thời gian tới các địa phương cần đẩy mạnh thực hiện chuyển giao, ứng dụng KHKT vào chăn nuôi, từ đó chú trọng phát triển những sản phẩm chủ lực có lợi thế, cạnh tranh cao trên thị trường. Tạo điều kiện cho người chăn nuôi tiếp cận các nguồn vốn vay ưu đãi để mở rộng quy mô, đầu tư chuồng trại khép kín, ứng dụng công nghệ cao vào sản xuất tập trung; tiếp cận với các giống mới có năng suất, chất lượng cao. Đồng thời, tạo điều kiện thuận lợi thu hút các doanh nghiệp đầu tư vào chăn nuôi, tổ chức liên kết sản xuất giữa các khâu trong chuỗi giá trị để giảm chi phí sản xuất, nâng cao giá trị gia tăng, phát triển bền vững và nâng cao giá trị sản phẩm. Tăng cường công tác tuyên truyền, phổ biến các quy định của Luật Chăn nuôi, Luật Thú y; sử dụng con giống có nguồn gốc rõ ràng, tiêm đầy đủ các loại vắc-xin phòng bệnh theo quy định.

Bài và ảnh: Lê Ngọc