[Tạp chí Chăn nuôi Việt Nam] – Thức ăn chiếm 60 –  70% chí phí chăn nuôi heo. Thay đổi nhỏ về chi phí thức ăn/ chất lượng thức ăn ảnh hưởng rất lớn đến thành công của bạn.Tự trộn thức ăn có cơ hội giảm được chi phí từ từ 7 – 15%. Cùng với đó, điều này cũng khiến nhà chăn nuôi linh hoạt về chọn nguyên liệu, công thức thức ăn, các giai đoạn cho ăn, cỡ các mẻ trộn. Và nhà chăn nuôi cũng thêm trách nhiệm kiểm soát chất lượng, giải pháp. Cùng với đó chủ trại có thể áp dụng khác nhau cho từng trại của mình.

Các công ty bán thức ăn cung cấp những gì?

Họ cung cấp: 1. Dịch  vụ & hỗ trợ theo dõi sản xuất, thị trường, quà tặng, con giống..; Cung cấp kịp thời thức ăn chất lượng cao?  Thông tin kỹ thuật như hội thảo, tư vấn, tài liệu; Nghiên cứu, phát triển và đổi mới;  Tài chính; Kiểm soát chất lượng thức ăn…

Và mỗi tấn đã tăng chi phí từ 0,25- 3 USD/tấn và nhà chăn nuôi trả cho tất cả các chi phí trên

7 bước để sản xuất thức ăn chăn nuôi tốt

Cụ thể: 1. Có các loại nguyên liệu; 2. Bảo quản & sử dụng các loại nguyên liệu; 3. Xay nghiền giảm kích cỡ hạt; 4. Tỷ lệ trộn trong khẩu phần; 5. Trộn; 6. Bảo quản; 7. Cho ăn.

Bước 1: Điều đầu tiên là có được nguyên liệu

Ai chịu trách nhiệm kiểm tra chất lượng? Kiểm soát chất lượng, kiểm tra, tỷ lệ biến động chấp nhận được: Protein, amino acids, mycotoxins, trọng lượng Thỏa thuận về các dưỡng chất mong muốn và hàm lượng mỗi loại dinh dưỡng trong thành phẩm;  dl-alpha-tocopheryl acetate so với dl-alpha-tocopheryl;  vitamin K so với hoạt hóa menadione…Cùng với đó là các hợp đồng & tài chính và khi nào bạn cần thanh toán cho nhà cung cấp.

Bước 2: Bảo quản & sử dụng nguyên liệu

Các bạn chú ý thời gian bảo quản các nguyên liệu, ví dụ như Vitamins có thời hạn 3 tháng . Bạn cần có bao nhiêu thùng chứa, hạn chế số lượng nguyên liệu có thể sử dụng. Cùng với đó, bạn có thể duy trì chất lượng nguyên liệu tốt nhất hay không?

Bước 3: Nghiền giảm cỡ hạt

Dùng máy nghiền búa Hammer mill : Nghiền các loại nguyên liệu; Cỡ nghiền rất khác nhau; Chi phí thấp; Bảo dưỡng tối thiểu; Dễ vận hành; Nghiền được cảnguyên liệu xơ cao…; Yêu cầu công suất mô tơ cao; Ồn hơn; Nhiều bụi..

Ảnh 1: Máy nghiền búa Hammer mill

Dùng máy nghiền trục Roller mill: Tiết kiệm năng lượng, cỡ nghiên đồng đều; Ít ồn; Ít bụi.. Bảo trì đòi hỏi việc lau lại con lăn; Chỉ dùng hạt cốc; Hạn chế nghiền nhiều cỡ hạt khác nhau.

Ảnh 2: Máy nghiền trục Roller mill

Các loại trục khác nhau cho nguyên liệu khác nhau – 5 hoặc dưới 5 rãnh/ inch = ngô – 10 rãnh/ inch cho milo, lúa mỳ, lúa mạch, yến mạch – Trục “xoắn ốc” để kéo.

Thiết bị điều khiển khác nhau: Mỗi trục quay nhanh hơn ít nhất 25% trục khác bằng hoạt lực nghiền. Cỡ hạt nghiền: 600 microns là cỡ nghiền tốt.

Bước 4: Tỷ lệ trộn

Tỷ lệ trộn đúng các loại nguyên liệu là chìa khóa để duy trì dinh dưỡng của khẩu phần (và hiệu quả chi phí) – Cân lớn : <.45 kg, thặng dư 4.5 g; +45 kg.=, thặng dư 4.5 kg. Cùng với đó là điều chỉnh định kỳ. Trục vít & thời gian: phải xác định khối lượng /đơn vị khối lượng.

Bước 5: Trộn

Phân bổ đồng đều các nguyên liệu để bảo đảm cân bằng các chất dinh dưỡng cỡ hạt và hình dạng hạt được trộn” lâu hơn tùy thuộc vào: tuần tự nạp liệu vào máy; thời gian trộn. Và quan trọng là bạn lấy công thức trộn thức ăn tốt ở đâu?

+ Máy trộn ngang: Vertical Mixers

Máy trộn ngang có thời gian trộn >15 phút; số vòng quay/phút phù  hợp; Không tự làm sạch máy sẽ dẫn tới nhiễm chéo. Không nạp quá đầy máy. Trình tự nạp liệu đúng (1/2 lượng SB; nguyên liệu cơ bản (Basemix), thuốc, các nguyên liệu vi lượng, ½ lượng SNM còn lại; Hạt đã nghiền…

+ Máy trộn ngang – Horizontal Mixer

Thời gian trộn ngắn (3-5 phút); 6-10 phút đối với thức ăn cho bò TMR; Phải đổ ít nhất 2/3; Nạp liệu quá đầy là vấn đề lớn; Có thể trộn nhiều chất lỏng; Số vòng quay trên phút phải phù hợp..

Khi trộn, cần chú ý kiểm tra máy trộn:

• Nguyên liệu đơn: Dùng muối là tốt nhất; “Quantab” dùng trong thương mại.
• Phân tích hóa học: Thuốc, vitamins…
• Sắt nhuộm mầu: >10 mẫu ngẫu nhiên và muốn có một hệ số biến thiên 10% hoặc thấp hơn.

Bước 6, 7: Bảo quản và cho ăn

Thời gian bảo quản phụ thuộc vào nhiều yếu tố như: Mycotoxin phát triển; Đóng bao, kho hàng rời; “Không trộn” (Un-mixing)

Khuyến cáo người chăn nuôi:  Vẫn mua thức ăn viên cho heo con. Tuổi cai sữa & thức ăn heo con theo mẹ. Thức ăn bột có hiệu quả tốt. Chi phí cho mỗi kg tăng trọng hàng ngày là bao nhiêu?

Vấn đề cần xem xét đó là: Chi phí đầu tư nhà máy thức ăn; Bảo quản;  Chuyên gia lập khẩu phần; Lưu giữ ghi chép;  Quản lý chất lượng; Quản lý vận hành… Đây sẽ là cơ hội tốt để giảm chi phí nếu làm đúng      .

Dr. Bob Thaler    

Trường Đại học Bang South Dakota (Hoa Kỳ)