[Chăn nuôi Việt Nam] – Bộ Nông nghiệp và Môi trường vừa có công thư gửi đại sứ quán các nước Brazil, Australia, Italia, Đức, Hàn Quốc, New Zealand và Hoa Kỳ tại Việt Nam nhằm giải thích quy định kiểm tra tạp nhiễm ADN loài nhai lại trong bột đạm (bột xương) động vật nhập khẩu, sau khi xuất hiện một số ý kiến quan ngại từ các đối tác thương mại.

Bộ Nông nghiệp và Môi trường lên tiếng về quy định kiểm tra ADN nhằm quản lý rủi ro

Theo Bộ, đây là biện pháp quản lý rủi ro dịch bệnh nhằm phòng ngừa nguy cơ bệnh bò điên (BSE), đồng thời bảo đảm an toàn trong chuỗi sản xuất thức ăn chăn nuôi. Quy định được áp dụng để kiểm tra khả năng lẫn tạp ADN từ loài nhai lại trong sản phẩm có nguồn gốc động vật, qua đó đối chiếu với chứng nhận kiểm dịch của nước xuất khẩu.

Việc kiểm tra tạp nhiễm ADN loài nhai lại đối với bột đạm động vật nhập khẩu nhằm quản lý rủi ro, phòng ngừa nguy cơ bệnh bò điên 

Cơ quan quản lý cho biết quy định này không mang tính rào cản thương mại mà dựa trên khuyến nghị theo Bộ Quy chuẩn sức khỏe động vật trên cạn của Tổ chức Thú y thế giới (WOAH) về phòng ngừa nguy cơ bệnh bò điên (BSE), đồng thời phù hợp với thông lệ quốc tế tại Liên minh châu Âu, Hoa Kỳ, Úc, Canada và New Zealand. Những quốc gia này cũng triển khai các cơ chế kiểm soát tương tự nhằm hạn chế nguy cơ tạp nhiễm chéo protein động vật trong sản xuất thức ăn chăn nuôi.

Ngoài ra, Bộ Nông nghiệp và Môi trường cũng đã thực hiện tham vấn theo quy trình của Tổ chức Thương mại Thế giới (WTO) trước khi ban hành trong thời gian 60 ngày theo Hiệp định về các biện pháp vệ sinh và kiểm dịch động thực vật.

Theo cơ quan quản lý, một điểm đáng chú ý trong quy định mới là việc giảm tần suất lấy mẫu đối với các quốc gia có hệ thống kiểm soát tốt và được WOAH công nhận có nguy cơ không đáng kể đối với bệnh BSE. Cụ thể, với nhóm các quốc gia được WOAH công nhận không có nguy cơ này, cơ quan kiểm dịch Việt Nam chỉ lấy mẫu ngẫu nhiên 1 trên 5 lô hàng nhập khẩu để kiểm tra, thay vì kiểm tra toàn bộ.

Nếu phát hiện vi phạm, tần suất kiểm tra sẽ được tăng cường trở lại đối với các lô hàng còn lại. Cách tiếp cận này được Bộ khẳng định là phù hợp với nguyên tắc quản lý dựa trên đánh giá rủi ro và lịch sử tuân thủ của doanh nghiệp, đồng thời tương thích với thông lệ quốc tế. Kết quả triển khai thực tế cũng cho thấy việc kiểm tra tạp nhiễm AND loài nhai lại là cần thiết.

Kết quả thực tế sau kiểm tra: Phát hiện 21 lô hàng vi phạm

Trong 6 tháng đầu năm, cơ quan chức năng đã phát hiện 21 lô hàng bột đạm động vật có tạp nhiễm ADN loài nhai lại từ 8 quốc gia xuất khẩu khác nhau. Đáng chú ý, các trường hợp vi phạm không chỉ đến từ các quốc gia có tiêu chuẩn kiểm soát thấp, mà còn bao gồm cả những quốc gia được WOAH đánh giá có nguy cơ BSE không đáng kể.

Theo Bộ, điều này cho thấy nguy cơ nhiễm chéo trong quá trình sản xuất, bảo quản và vận chuyển vẫn tồn tại và cần được kiểm soát chặt chẽ. Phương pháp kiểm nghiệm được áp dụng là kỹ thuật Realtime PCR, tham khảo quy trình của Phòng thí nghiệm Tham chiếu của Liên minh châu Âu về protein động vật trong thức ăn chăn nuôi. Với các mẫu dương tính, cơ quan kiểm nghiệm Việt Nam đều thực hiện bước xét nghiệm khẳng định trước khi đưa ra kết luận cuối cùng nhằm đảm bảo tính chính xác, khách quan và phù hợp với thông lệ quốc tế.

Bộ Nông nghiệp và Môi trường yêu cầu các cơ quan liên quan cùng Đại sứ quán các quốc gia xuất khẩu tăng cường kiểm soát lây nhiễm chéo trong quá trình sản xuất, vận chuyển và bảo quản nhằm đảm bảo an toàn khi xuất khẩu vào Việt Nam. Đồng thời, Bộ cũng nhấn mạnh rằng quy định kiểm tra tạp nhiễm ADN loài nhai lại không nhằm tạo ra rào cản thương mại, mà hướng đến mục tiêu quản lý an toàn sinh học và phòng ngừa dịch bệnh trong ngành chăn nuôi.

Qua đó, Bộ yêu cầu Cục Chăn nuôi và Thú y tiếp tục trao đổi kỹ thuật với cơ quan có thẩm quyền của các nước xuất khẩu nhằm làm rõ cơ sở khoa học, pháp lỹ và thực tiễn của quy định về kiểm tra tạp nhiễm AND loài nhai lại. Tuy nhiên, trong bối cảnh thương mại quốc tế ngày càng mở rộng, quy định này vẫn sẽ là chủ đề được các bên liên quan tiếp tục theo dõi và trao đổi để đảm bảo hài hòa giữa yêu cầu kiểm soát rủi ro và thuận lợi hóa thương mại.

Lan Hương