[Chăn nuôi Việt Nam] – Bước vào năm bản lề 2026, ngành chăn nuôi gia cầm Việt Nam đối mặt với nghịch lý cung vượt cầu trên diện rộng, kéo giá sản phẩm giảm sâu, nhiều phân khúc rơi dưới giá thành. Trong bối cảnh đó, biến động thị trường xuất khẩu, chi phí TĂCN gia tăng và các yêu cầu ngày càng khắt khe về môi trường, an toàn thực phẩm đang định hình lại cục diện ngành.

Cung vượt cầu kéo giá gia cầm lao dốc

Theo tổng hợp từ báo cáo thị trường quý I/2026 từ AgroMonitor, diễn biến nổi bật nhất của ngành gia cầm là tình trạng dư cung trên diện rộng, khiến giá cả các sản phẩm từ thịt đến trứng đồng loạt giảm mạnh. Áp lực này xuất phát từ việc tổng đàn gia cầm tăng nhanh trong năm 2025 và tiếp tục duy trì ở mức cao đầu năm 2026, trong khi sức tiêu thụ nội địa và xuất khẩu không tăng tương ứng.

Đặc biệt, phân khúc gà trắng ghi nhận mức giảm giá sâu nhất. Cuối quý I/2026, giá gà trắng thịt đã rơi xuống dưới giá thành sản xuất, khiến nhiều doanh nghiệp và hộ chăn nuôi chịu thua lỗ. Đây là hệ quả trực tiếp của việc gia tăng mạnh nguồn cung con giống một ngày tuổi (DOC), với mức tăng 5% so với quý trước và từ 12-20% so với cùng kỳ năm 2025, tùy theo khu vực.

Trong khi đó, giá gà màu cũng không tránh khỏi xu hướng giảm. Cả gà nuôi ngắn ngày và dài ngày đều giảm giá từ cuối năm 2025 sang quý I/2026. Tuy nhiên, có sự phân hóa rõ rệt giữa hai miền: miền Bắc vẫn duy trì quanh ngưỡng hòa vốn, trong khi miền Nam chịu áp lực dư cung lớn hơn nên nhiều khu vực đã rơi vào vùng thua lỗ.

Xuất khẩu suy giảm, thị trường Campuchia biến động mạnh

Một trong những nguyên nhân quan trọng làm trầm trọng thêm tình trạng dư cung là sự suy giảm của thị trường xuất khẩu, đặc biệt là Campuchia – thị trường tiêu thụ gia cầm lớn của Việt Nam. Từ cuối năm 2025, xuất khẩu sản phẩm gia cầm (bao gồm gà thịt và trứng) sang Campuchia giảm mạnh do nước này từng bước chủ động được nguồn cung nội địa, đồng thời gia tăng nhập khẩu con giống từ Việt Nam để phát triển sản xuất trong nước. Điều này khiến nhu cầu nhập khẩu sản phẩm hoàn chỉnh giảm đáng kể.

Hệ quả là giá gà màu nuôi ngắn ngày và giá trứng tại Việt Nam, nhất là khu vực miền Nam, bị kéo giảm sâu. Đối với trứng gà, việc xuất khẩu suy yếu trong quý IV/2025 đã khiến giá giảm mạnh, chỉ bắt đầu phục hồi nhẹ từ cuối quý I/2026 khi nhu cầu từ Campuchia tăng trở lại.

Đáng chú ý, hoạt động xuất khẩu gà giống và gà thịt cả chính ngạch và tiểu ngạch đều giảm trong quý I/2026, làm giảm khả năng “giải phóng” nguồn cung trong nước. Đây là yếu tố then chốt khiến thị trường nội địa chịu áp lực lớn hơn.

Hình 1. Xuất khẩu DOC và gà trắng thịt kênh chính ngạch lẫn tiểu ngạch đều giảm mạnh trong quý I/2026

Nhập khẩu điều chỉnh, nhưng chưa đủ cân bằng thị trường

Ở chiều ngược lại, nhập khẩu thịt gà có xu hướng giảm, đặc biệt dự kiến rõ nét từ quý II/2026. Nguyên nhân chủ yếu đến từ ba yếu tố: giá gà nội địa giảm sâu, chi phí vận tải quốc tế tăng cao và biến động tỷ giá.

Cước container tăng mạnh theo giá dầu cùng với tỷ giá USD neo cao khiến chi phí nhập khẩu gia tăng, làm giảm sức cạnh tranh của thịt gà ngoại. Tuy nhiên, mức giảm nhập khẩu này chưa đủ lớn để bù đắp tình trạng dư cung trong nước, do quy mô sản xuất nội địa đã tăng mạnh trước đó.

Đối với con giống, sau khi bùng nổ trong năm 2025, nhập khẩu gà giống bắt đầu chững lại trong quý I/2026, đặc biệt ở phân khúc gà màu và gà đẻ trứng. Tuy nhiên, nhập khẩu gà trắng vẫn duy trì ở mức cao, tiếp tục góp phần làm gia tăng nguồn cung trong nước.

Hình 2. Nhập khẩu thịt gà có xu hướng giảm, đặc biệt từ quý II/2026 do ảnh hưởng của giá gà nội địa giảm sâu cùng cước container tăng mạnh theo giá dầu và sự gia tăng của tỷ giá

Dự báo quý II/2026: Nguy cơ dư cung tiếp tục gia tăng

Dự báo cho quý II/2026 cho thấy áp lực dư cung chưa có dấu hiệu hạ nhiệt, thậm chí có thể trầm trọng hơn ở một số phân khúc.

Nguồn cung gà trắng dự kiến tiếp tục tăng, với tổng lượng DOC tăng nhẹ hơn 2% so với quý I nhưng tăng hơn 20% so với cùng kỳ năm trước. Đáng chú ý, mức tăng chủ yếu đến từ khu vực miền Nam, trong khi miền Bắc có xu hướng giảm nhẹ. Nếu hoạt động xuất khẩu không cải thiện như kỳ vọng, đặc biệt là sang Campuchia, giá gà trắng tại miền Nam sẽ khó có khả năng phục hồi trong ngắn hạn.

Đối với gà màu, nguồn cung được dự báo “bùng nổ” trong quý II/2026, tăng tới 14-15% so với cả quý trước và cùng kỳ năm trước – mức cao nhất từ trước đến nay. Điều này tiềm ẩn nguy cơ dư cung nghiêm trọng, có thể kéo giá tiếp tục giảm sâu.

Ở phân khúc trứng, nhu cầu tiêu thụ thường giảm vào mùa hè, khiến lượng gà mái đẻ (DOL) dự kiến giảm trong quý II. Tuy nhiên, nếu xuất khẩu trứng sang Campuchia tiếp tục phục hồi, thị trường có thể được hỗ trợ phần nào.

Chi phí TĂCN tăng: Áp lực kép lên người nuôi

Bên cạnh bài toán thị trường, người chăn nuôi còn phải đối mặt với áp lực chi phí đầu vào gia tăng, đặc biệt là TĂCN.

Từ đầu tháng 3/2026, căng thẳng địa chính trị tại Trung Đông đã đẩy giá phân bón và nguyên liệu nông sản tăng mạnh. Điều này kéo theo giá ngũ cốc nguyên liệu chính sản xuất TĂCN tăng, làm chi phí sản xuất gia cầm bị đội lên.

Mặc dù, mức tăng chưa đạt đến đỉnh như giai đoạn xung đột Nga – Ukraine năm 2022, nhưng nếu tình hình kéo dài, nguy cơ khủng hoảng nguồn cung nông sản toàn cầu là hoàn toàn có thể xảy ra. Việc thiếu hụt phân bón tại các quốc gia sản xuất lớn như Hoa Kỳ, Trung Quốc, EU, Ấn Độ… sẽ ảnh hưởng trực tiếp đến năng suất và sản lượng vụ mùa.

Ngoài ra, xu hướng gia tăng sử dụng ngũ cốc cho sản xuất nhiên liệu sinh học (ethanol, biodiesel) trong bối cảnh giá năng lượng cao cũng làm gia tăng cạnh tranh nguồn nguyên liệu, tiếp tục đẩy giá TĂCN tăng. Điều này tạo ra “áp lực kép” cho ngành gia cầm: giá bán giảm trong khi chi phí sản xuất tăng, làm biên lợi nhuận bị thu hẹp đáng kể, thậm chí âm ở nhiều mô hình.

Cơ hội từ chênh lệch giá với thịt heo

Dù đối mặt nhiều thách thức, ngành gia cầm vẫn có một số điểm sáng đáng chú ý. Trong đó, giá sản phẩm gia cầm hiện thấp hơn tương đối so với thịt heo, tạo lợi thế cạnh tranh trong tiêu dùng. Sự chênh lệch này có thể thúc đẩy nhu cầu tiêu thụ gia cầm trong nước, đặc biệt trong bối cảnh người tiêu dùng ngày càng nhạy cảm với giá cả. Nếu xu hướng này được duy trì, đây sẽ là yếu tố hỗ trợ quan trọng giúp thị trường gia cầm dần cân bằng trở lại.

Ngoài ra, việc chi phí chăn nuôi tại Campuchia tăng mạnh (điện, nước, thức ăn…) cũng có thể làm giảm động lực sản xuất nội địa của nước này, qua đó mở ra cơ hội phục hồi xuất khẩu gia cầm Việt Nam trong các quý tới.

Năm 2026 cũng đánh dấu giai đoạn đầu triển khai kế hoạch phát triển 2026-2030, trong đó các yêu cầu về môi trường và an toàn vệ sinh thực phẩm được siết chặt hơn. Điều này đặt ra áp lực tái cấu trúc đối với ngành gia cầm. Các mô hình chăn nuôi nhỏ lẻ, thiếu kiểm soát sinh học sẽ ngày càng khó tồn tại, nhường chỗ cho các hệ thống chăn nuôi khép kín, ứng dụng công nghệ cao và đảm bảo truy xuất nguồn gốc.

Các yếu tố như ATSH, kiểm soát dịch bệnh, xử lý chất thải và minh bạch chuỗi cung ứng sẽ trở thành điều kiện tiên quyết. Đây không chỉ là yêu cầu quản lý, mà còn là điều kiện để tiếp cận các thị trường xuất khẩu chất lượng cao.

Bên cạnh đó, việc tăng cường kiểm soát giết mổ, chế biến và lưu thông sản phẩm cũng sẽ tác động mạnh đến chuỗi giá trị gia cầm, buộc các doanh nghiệp phải đầu tư bài bản hơn.

Triển vọng 2026: Thận trọng nhưng không bi quan

Trước bối cảnh nhiều biến động, ngành gia cầm cần tập trung vào một số giải pháp trọng tâm:

• Thứ nhất, kiểm soát quy mô đàn hợp lý. Việc tăng đàn cần gắn với tín hiệu thị trường, tránh tình trạng phát triển nóng dẫn đến dư cung.
• Thứ hai, đa dạng hóa thị trường xuất khẩu. Giảm phụ thuộc vào một thị trường như Campuchia, mở rộng sang các thị trường tiềm năng khác trong khu vực.
• Thứ ba, tối ưu chi phí sản xuất. Tăng cường sử dụng nguyên liệu thay thế, nâng cao hiệu quả sử dụng thức ăn, ứng dụng công nghệ để giảm chi phí.
• Thứ tư, phát triển chuỗi giá trị khép kín. Từ con giống, thức ăn, chăn nuôi đến giết mổ, chế biến và phân phối, nhằm nâng cao giá trị gia tăng và khả năng kiểm soát rủi ro.
• Thứ năm, đẩy mạnh chăn nuôi bền vững. Đáp ứng các tiêu chuẩn môi trường và VSATTP, hướng tới phát triển lâu dài và hội nhập quốc tế.

Tổng thể, năm 2026 được dự báo là một năm nhiều thách thức đối với ngành gia cầm Việt Nam, với áp lực dư cung, chi phí tăng và thị trường biến động. Tuy nhiên, nếu kiểm soát tốt quy mô sản xuất, tận dụng cơ hội từ chênh lệch giá với các loại thịt khác, đồng thời mở rộng thị trường xuất khẩu, ngành vẫn có khả năng phục hồi trong nửa cuối năm. Về dài hạn, xu hướng chuyển dịch sang chăn nuôi an toàn, bền vững và ứng dụng công nghệ cao sẽ là chìa khóa để ngành gia cầm Việt Nam nâng cao năng lực cạnh tranh, thích ứng với biến động và phát triển ổn định.

Hình 3. Các kịch bản giá vốn chăn nuôi gia cầm dựa trên tình hình chiến tranh tại Trung Đông

T.H (Nguồn: AgroMonitor)