[Tạp chí Chăn nuôi Việt Nam] – “Dịch tả heo châu Phi” là bệnh truyền nhiễm rất nguy hiểm, có khả năng lây lan nhanh và tỷ lệ chết có thể lên đến 100%. Tuy nhiên, đến nay vẫn chưa có vắc xin phòng bệnh và không có thuốc điều trị hiệu quả. Do đó, việc bổ sung BIO-GLUCAN vào thức ăn và thường xuyên khử trùng chuồng trại là giải pháp An toàn sinh học hiệu quả để phòng bệnh này.

SƠ LƯỢC VỀ BETA-GLUCAN

Beta-glucan là hợp chất đường liên phân tử được tạo nên từ các đơn phân tử D-glucose gắn với nhau qua liên kết β-glycoside.

Các hợp chất này có trong vỏ cám của hạt ngũ cốc, lúa mạch, thành tế bào của nấm men, nấm và vi khuẩn.

Kết quả nghiên cứu đã cho thấy dạng hợp chất không hòa tan β-(1,3/1,6)-glucan có hoạt tính sinh học cao hơn dạng β-(1,3/1,4)-glucan.

CÔNG DỤNG CỦA BETA-GLUCAN

– Beta-glucan giúp kích thích hệ thống miễn dịch của cơ thể, tăng khả năng đề kháng tự nhiên và cải thiện cơ chế bảo vệ vật nuôi, nhờ đó phòng ngừa được bệnh, làm tăng năng suất chăn nuôi và giảm tỷ lệ chết ở gia súc và gia cầm.

– Giúp nâng cao khả năng đáp ứng miễn dịch sau khi tiêm vắc-xin.

– Cải thiện hệ vi sinh vật đường ruột bằng cách làm tăng vi khuẩn có lợi và giảm vi khuẩn gây bệnh.

– Cải thiện chiều cao của nhung mao ruột, nhờ đó sự tiêu hóa và hấp thu chất dinh dưỡng hiệu quả hơn.

– Giảm viêm vú, cải thiện năng suất sữa trên bò sữa.

– Giảm ngộ độc thực phẩm bởi vi khuẩn salmonella trong thịt gia cầm.

CƠ CHẾ TÁC ĐỘNG CỦA BETA-GLUCAN

Khi được cấp qua đường ăn hoặc đường uống vào cơ thể gia súc, gia cầm, tác dụng chính của Beta -1,3 / 1,6-glucan là ở niêm mạc ruột non. Vì lớp biểu mô ruột non có rất nhiều tế bào miễn dịch, đặc biệt là những đại thực bào.

Ưu điểm của Beta-glucan là có thể dùng đường ăn hoặc uống mà không bị axit trong dạ dày làm hư hại. Ngoài ra, ruột thiếu một loại enzyme đặc biệt nên không thể phá vỡ nó.

Từ đó, Beta-glucan có khả năng liên kết với nhiều loại thụ thể trên bề mặt của đại thực bào và tế bào bạch cầu bằng cách liên kết với các thụ thể Dectin-1 hoặc thụ thể CR3 (Palić et al., 2006). Vì vậy, kích hoạt các đại thực bào và tế bào lympho trong hệ thống miễn dịch để tăng sức đề kháng với vi khuẩn, giúp hoạt động thực bào mạnh mẽ hơn để bắt và tiêu diệt các vi sinh vật gây bệnh. Do đó, Beta-glucan phòng được bệnh cho gia súc, gia cầm.

Ngoài ra Beta-glucan còn kích hoạt các cytokine, interleukin, và interferon– tất cả đều là các phân tử miễn dịch quan trọng (Brown và Gordon, 2003; Brown và cộng sự, 2003).

MỘT SỐ KẾT QUẢ NGHIÊN CỨU VỀ BETA-GLUCAN

Kết quả nghiên cứu về tăng hiệu giá kháng thể sau khi tiêm vắc-xin: Wang et al. (2008) báo cáo rằng khi sử dụng Beta-glucan cho heo đã giúp làm tăng hiệu giá kháng thể khi tiêm phòng vắc-xin bệnh dịch tả heo cổ điển. Ngoài ra ở gia cầm, người ta đã chứng minh rằng β- glucan nấm men làm tăng hiệu giá kháng thể khoảng 60-80% sau khi tiêm vắc-xin cho gà thịt để ngừa bệnh New Castle và bệnh viêm phế quản truyền nhiễm (An et al., 2008).

Phòng bệnh tiêu chảy do vi khuẩn E.coli trên heo con: Stuyven et al., 2009, Zhou et al. (2013), thí nghiệm sử dụng Beta-glucan cho heo con cai sữa đã giúp phòng được bệnh tiêu chảy do E.coli hoặc nếu bị nhiễm bệnh thì cũng chỉ ở mức độ nhẹ.

Bổ sung Beta-glucan vào thức ăn cho heo đã cải thiện tăng trọng trung bình hàng ngày lên tới 14%  (Wu và cộng sự, 2018; Vetvicka và Oliviera, 2014), tỷ lệ chuyển hóa thức ăn được cải thiện 14% (Szuba-Trznadel và cộng sự, 2014; Zhou và cộng sự, 2013) và tỷ lệ chết thấp hơn.

Ở gia cầm: Cải thiện trung bình tăng trọng ngày lên tới 10%  (Tian et al., 2016; Zhang và cộng sự, 2008) cải thiện hệ số chuyển hóa thức ăn  6%  (Zhang và cộng sự, 2008; Tian et al., 2016) khi có sử dụng Beta-glucan trong thức ăn.

Cải thiện năng suất sữa trên bò sữa: Kết quả nghiên cứu cho thấy  việc cung cấp β-glucan cho bò sữa tạo ra sự gia tăng năng suất sữa lên đến 14% (Zabek et al., 2013 Zaleska et al., 2015). Hơn nữa, thành phần của sữa cũng được cải thiện,  cụ thể lượng chất béo cao hơn 30% và protein cao hơn 11% (Zabek et al., 2013 Zaleska et al., 2015).

Giảm viêm vú: Kết quả nghiên cứu ghi nhận việc bổ sung Beta-glucan vào thức ăn cho bò sữa dẫn đến giảm số lượng bạch cầu trong sữa và tình trạng sức khỏe của tuyến vú tốt hơn nhiều (Zabek et al., 2013).

PGS.TS LÊ VĂN THỌ

Cố vấn Kỹ thuật

Công ty Liên doanh Bio-Pharmachemie