[Tạp chí Chăn nuôi Việt Nam]- Dịch bệnh COVID-19 đã xuất hiện ở hầu hết các quốc gia và vùng lãnh thổ trên thế giới, không chỉ đe dọa đến sức khỏe, tính mạng của cộng đồng mà còn làm ảnh hưởng đến hoạt động sản xuất, kinh doanh trên toàn thế giới, trong đó có ngành chăn nuôi của Việt Nam.

Do ảnh hưởng từ dịch COVID-19 , hiện nay giá các sản phẩm trứng, thịt gia cầm ở mức thấp khiến nhà chăn nuôi lao đao

Theo Tổng cục Thống kê, dịch COVID-19 đã ảnh hưởng nghiêm trọng tới nền kinh tế, khiến tăng trưởng GDP quý I chỉ dừng ở mức 3,82% so với cùng kỳ năm trước, trong đó ngành nông lâm nghiệp chỉ tăng 0,08%. Chỉ số giá tiêu dùng tháng 2/2020 giảm 0,17% so với tháng 1 và dự kiến sẽ giảm mạnh trong những tháng tới.

Giống như hầu hết các ngành sản xuất khác, phần lớn các cơ sở chăn nuôi, các cơ sở liên quan như sản xuất thức ăn, thuốc thú y …đều gặp trong giai đoạn hiện nay đó là:

(1) Lệnh phong tỏa hoặc hạn chế đi lại trong nước và quốc tế để hạn chế lây lan dịch Covid 19 đã ảnh hưởng lớn đến chuỗi cung ứng hàng hóa, nguyên vật liệu liên quan đến ngành chăn nuôi; các nhà sản xuất thức ăn không thể nhập nguyên liệu, các loại thuốc thú y phải nhập từ nước ngoài cũng bị đình trệ, việc xuất nhập khẩu các sản phẩm chăn nuôi cũng không thể thực hiện được;

(2) Nhu cầu tiêu thụ thực phẩm giảm mạnh do lượng khách du lịch nội địa cũng như quốc tế từ tháng 2/2020 đến nay giảm tới 65-70% so với cùng kỳ năm trước, dẫn tới hiện tượng cung vượt quá cầu đối với hầu hết các sản phẩm chăn nuôi, thủy sản (trừ thịt lợn), hàng loạt sản phẩm bị giảm giá mạnh, thậm chí không bán được như tôm, cá, thịt và trứng gia cầm…;

(3) Ảnh hưởng của các dịch bệnh khác như dịch tả lợn châu Phi mặc dù đã được kiểm soát tuy nhiên còn tiềm ẩn nhiều rủi do nên việc tái đàn lợn diễn ra chậm. Dịch cúm gia cầm bùng phát trở lại tại 11 địa phương gây tâm lý lo ngại với cả người chăn nuôi cũng như người tiêu dùng đối với các sản phẩm gia cầm;

Để góp phần tháo gỡ khó khăn, thúc đẩy sản xuất ngày 4-3-2020 Chính phủ đã ban hành Chỉ thị 11/CT-TTg về các nhiệm vụ, giải pháp cấp bách tháo gỡ khó khăn cho sản xuất kinh doanh, bảo đảm an sinh xã hội ứng phó với dịch COVID-19 , trong đó hỗ trợ gói tín dụng 250 nghìn tỷ đồng để tháo gỡ khó khăn, đồng thời tạo thuận lợi về tiếp cận vốn, tín dụng, tài chính, thuế, thương mại, thanh toán điện tử; cắt giảm thủ tục hành chính, chi phí cho doanh nghiệp; thúc đẩy sản xuất kinh doanh, xuất nhập khẩu…

Mặc dù vậy, sau 1 tháng triển khai các chính sách của Chỉ thị 11 rất khó đến với các doanh nghiệp, đặc biệt là các doanh nghiệp nhỏ và vừa của ngành chăn nuôi.

Trước tình hình trên, một số giải pháp cụ thể đối với ngành chăn nuôi cần tiến hành trong giai đoạn khó khăn hiện nay đó là:

 (1) Đề xuất với Chính phủ coi các sản phẩm chăn nuôi, bao gồm cả thức ăn và thuốc thú y là các hàng hóa thiết yếu được ưu tiên, lưu thông vận chuyển, tiêu thụ trong toàn quốc trong thời gian dịch bệnh;

(2) Các Hội Chăn nuôi Việt Nam, Hội Thú y, Hiệp hội Gia cầm; Hiệp hội thức ăn chăn nuôi làm việc với 5 ngân hàng có cổ phần của Nhà nước (BIDV; Vietcombank; Agribank, Vietinbank và Ngân hàng Chính sách) về các hình thức hỗ trợ theo quy định của Chỉ thị 11/CT-TTg của Thủ tướng và Thông tư số 01/2020/TT-NHNN của Ngân hàng Nhà nước ưu tiên cho các doanh nghiệp chăn nuôi như gia hạn nợ, khoanh nợ, miễn giảm lãi suất, lùi thời gian nộp các khoản nghĩa vụ với ngân sách, giảm các khoản phí …qua đó hướng dẫn cho hội viên các thủ tục cần làm để được hưởng các chính sách chung.

(3) Bộ NN & PTNT cần đề xuất với các Đại sứ quán Việt Nam tại các nước cử tham tán thương mại hỗ trợ các doanh nghiệp xuất nhập khẩu Việt Nam tìm kiếm, giới thiệu các đối tác nước ngoài có tiềm năng để đa dạng hóa các sản phẩm và thị trường xuất nhập khẩu chăn nuôi, đặc biệt trong mùa dịch này.

(4) Các nhà chăn nuôi trong nước cần thường xuyên cập nhật thông tin chính thống về hàng hóa, giá cả, các chính sách liên quan trong nước và quốc tế để chủ động trong việc tái đàn; xác định quy mô, chủng loại hàng hóa, xác định hàng hóa mục tiêu, thị trường tiềm năng… tránh bị động khi dịch COVID-19  có thể kéo dài và những diễn biến mới xảy ra.

(5) Cục chăn nuôi, Cục Chế biến và Phát triển thị trường nông sản, các Hội, Hiệp hội cần có chính sách làm việc với các chuyên gia để làm tốt hơn, thường xuyên hơn công tác dự báo về giá cả, thị trường tiêu thụ các sản phẩm chăn nuôi qua đó giúp người chăn nuôi chủ động trong công tác sản xuất và bán sản phẩm.

GS.TS Nguyễn Duy Hoan

Đại học Thái Nguyên