Một nghiên cứu mới đã phát hiện ra rằng một chủng vi khuẩn MRSA siêu kháng kháng sinh mức độ cao – Staphylococcus aureus kháng methicillin – đã xuất hiện trong chăn nuôi trong 50 năm qua, có thể là do việc sử dụng kháng sinh rộng rãi trong chăn nuôi lợn.

Chủng, được gọi là CC398, đã trở thành loại MRSA thống trị trong chăn nuôi ở châu Âu trong năm mươi năm qua. Nó cũng là một nguyên nhân ngày càng tăng của nhiễm MRSA ở người.

Nghiên cứu cho thấy CC398 đã duy trì khả năng kháng kháng sinh trong nhiều thập kỷ ở lợn và các vật nuôi khác. Và nó có khả năng nhanh chóng thích nghi với vật chủ là con người trong khi vẫn duy trì khả năng kháng kháng sinh này.

Kết quả cho thấy mối đe dọa tiềm tàng mà chủng MRSA này gây ra đối với sức khỏe cộng đồng. Nó có liên quan đến việc ngày càng có nhiều ca nhiễm bệnh ở người, ở những người đã và chưa tiếp xúc trực tiếp với gia súc.

Tiến sĩ Gemma Murray, tác giả chính của nghiên cứu, trước đây thuộc Khoa Thú y của Đại học Cambridge và hiện tại thuộc Viện Wellcome Sanger, cho biết: “Việc sử dụng kháng sinh ở mức độ cao trong lịch sử có thể dẫn đến sự phát triển của chủng MRSA kháng kháng sinh cao này ở các trang trại lợn”.

Bà nói thêm: “Chúng tôi phát hiện ra rằng khả năng kháng kháng sinh ở MRSA liên quan đến vật nuôi này cực kỳ ổn định – nó đã tồn tại trong vài thập kỷ, và cũng như vi khuẩn đã lây lan qua các loài vật nuôi khác nhau”.

Việc sử dụng kháng sinh trong chăn nuôi ở châu Âu đã thấp hơn nhiều so với trước đây. Nhưng các nhà nghiên cứu nói rằng việc giảm sử dụng kháng sinh liên tục ở các trang trại chăn nuôi lợn – do những thay đổi chính sách gần đây – có thể sẽ có tác động hạn chế đến sự hiện diện của chủng MRSA này ở lợn vì nó rất ổn định.

Mặc dù CC398 liên quan đến vật nuôi được tìm thấy trên nhiều loài vật nuôi, nhưng nó phổ biến nhất là liên quan đến lợn. Sự gia tăng của nó đặc biệt rõ ràng ở các trang trại nuôi lợn ở Đan Mạch, nơi tỷ lệ đàn dương tính với MRSA đã tăng từ ít hơn 5% trong năm 2008 lên 90% vào năm 2018. MRSA không gây bệnh cho lợn.

“Hiểu được sự xuất hiện và thành công của CC398 trong chăn nuôi ở châu Âu – và khả năng lây nhiễm bệnh sang người – là cực kỳ quan trọng trong việc quản lý rủi ro mà nó gây ra đối với sức khỏe cộng đồng”, Tiến sĩ Lucy Weinert tại Khoa Thú y của Đại học Cambridge, tác giả chính của nghiên cứu cho biết.

“Các trường hợp MRSA liên quan đến vật nuôi ở người vẫn chỉ là một phần nhỏ của tất cả các trường hợp MRSA trong quần thể người, nhưng thực tế là chúng đang gia tăng là một dấu hiệu đáng lo ngại”.

Các nhà nghiên cứu nói rằng việc tăng cường chăn nuôi, kết hợp với mức độ sử dụng kháng sinh cao trong chăn nuôi, đã dẫn đến những lo ngại đặc biệt về vật nuôi là ổ chứa các bệnh nhiễm trùng do kháng kháng sinh ở người.

Oxit kẽm đã được sử dụng trong nhiều năm tại các trang trại chăn nuôi lợn để ngăn ngừa bệnh tiêu chảy ở lợn con. Do lo ngại về tác động môi trường và khả năng thúc đẩy kháng kháng sinh ở vật nuôi, Liên minh châu Âu sẽ cấm sử dụng chất này từ tháng này. Nhưng các tác giả cho biết lệnh cấm này có thể không giúp giảm tỷ lệ mắc bệnh CC398 vì các gen quy định tính kháng thuốc kháng sinh không phải lúc nào cũng liên kết với các gen quy định khả năng kháng thuốc điều trị bằng kẽm.

MRSA lần đầu tiên được xác định trên bệnh nhân vào năm 1960. Do khả năng kháng thuốc kháng sinh, nó khó điều trị hơn nhiều so với các bệnh nhiễm trùng do vi khuẩn khác. Tổ chức Y tế Thế giới hiện coi MRSA là một trong những mối đe dọa lớn nhất trên thế giới đối với sức khỏe con người.