Bò sữa là động vật nhai lại có dạ dày chia làm 4 ngăn, trong đó dạ cỏ có dung tích rất lớn. Trong dạ cỏ có hệ vi sinh vật dạ cỏ có thể sử dụng urê và các chất chứa nitơ khác thành NH3 và có khả năng biến đổi chất xơ, chất bột đường của thức ăn thành các chất dinh dưỡng cho cơ thể sử dụng.

Ảnh minh họa

Chúng sử dụng các sản phẩm thủy phân này để sinh trưởng và phát triển thành số lượng lớn, sau đó theo thức ăn xuống dạ múi khế, ở đây chúng bị tiêu hóa và trở thành nguồn đạm có giá trị cho vật chủ. Do vậy, chỉ sử dụng urê khi khẩu phần:

+ Đủ cỏ tốt, đủ thức ăn tinh nhưng prôtein khẩu phần < 12% theo chất khô.

+ Đủ cỏ tốt, thiếu thức ăn tinh và prôtein khẩu phần < 10% theo chất khô.

+ Thiếu cỏ, thiếu thức ăn tinh, khẩu phần nghèo năng lượng và prôtein khẩu phần < 9% theo chất khô.

– Lượng urê tối đa trong thức ăn, khẩu phần:

+ Trộn vào thức ăn tinh không quá 1%.

+ Trộn vào cỏ ủ không quá 0,5%

+ Không vượt quá 0,5% tổng chất khô khẩu phần.

+ Không vượt quá 75 gam/con/ngày đối với bò vắt sữa.

– Đối với những con bò trước đó chưa sử dụng urê thì cần có thời gian tập làm quen bằng cách hàng ngày cho ăn lượng nhỏ và thời gian làm quen kéo dài từ 5 – 10 ngày.

– Trộn thật đều và tránh urê vón cục, cho ăn làm nhiều lần trong ngày, mỗi lần một ít.

– Khi bổ sung urê vào khẩu phần có thể bò sữa không thích ăn, vì vậy cần trộn urê với thức ăn nhiều chất bột đường như cám hoặc rỉ mật để giúp cho hệ vi sinh vật dạ cỏ có đủ năng lượng để sử dụng NH3 phân giải ra từ urê và tổng hợp nên prôtein, nếu không gia súc nhai lại sẽ bị ngộ độc và chết. Tuyệt đối không hòa urê vào nước cho bò uống.

– Ngộ độc urê xảy ra do ăn một lúc quá nhiều urê, lượng NH3 thủy phân từ urê khẩu phần vượt quá nhu cầu sử dụng của vi sinh vật dạ cỏ, NH3 vào máu đến gan, gan không đủ khả năng biến đổi làm cho lượng NH3 cao trong máu gây độc.

Liễu Kiều

Nguồn: Trung tâm Khuyến nông TP.HCM