[Tạp chí Chăn nuôi Việt Nam] – Heo Iberia được chăn nuôi rộng rãi ở Tây Ban Nha trên nền rừng Địa Trung Hải. Rừng sồi và đồng cỏ là những nơi chủ yếu chăn thả heo Iberia và sản phẩm chính tạo ra từ giống heo này là thịt nguội (hay còn gọi là giăm bông). Nhu cầu thịt nguội từ giống heo Iberia cực kỳ lớn so với thịt nguội từ các giống heo khác vì nó có hương thơm ngon hơn.

Giống heo Iberia nổi tiếng của Tây Ban Nha

Chất lượng thịt mỡ và đặc biệt là mỡ giắt, là một trong những yếu tố quan trọng nhất tạo nên chất lượng và hương vị tổng thể của thịt nguội. Trong những năm gần đây, nhu cầu về thịt nguội Ibera tăng cao đã tạo ra mối quan tâm đến phương pháp cho ăn để tạo mỡ giắt trong quá trình chăn nuôi đối với giống heo này.

Cách thức heo Iberia tạo mỡ giắt cũng là mối quan tâm lớn đối với các nhà di truyền học và các chuyên gia dinh dưỡng, là những người luôn tìm kiếm những phương pháp cải tiến chất lượng thịt heo.

Vitamin E gia tăng hương vị

Để xác định ảnh hưởng của khẩu phần đối với hàm lượng mỡ heo trong thịt nguội, sự tạo mỡ của heo Iberia được nuôi trong ba hệ thống khác nhau được đánh giá trong một nghiên cứu ở  Tây Ban Nha. (1) Heo được chăn thả trong rừng sồi và đồng cỏ rộng lớn, (2) heo nuôi nhốt trong chuồng và cho ăn khẩu phần đối chứng điển hình, hoặc (3) heo nuôi nhốt trong chuồng cho ăn khẩu phần đối chứng với 100 IU vitamin E/kg thức ăn. Mỡ trong heo chăn thả có lượng chất béo bão hòa cao, với tỷ lệ phần trăm các axit báo đơn và đa không bão hòa cao hơn với mỡ của heo nuôi nhốt. Tuy nhiên, bổ sung Vitamin E làm chậm oxy hóa chất béo với mức độ tương như con heo chăn thả. Các axit béo dễ bay hơi (liên quan đến mùi thươm) tăng lên từ việc bổ sung vitamine E vào khẩu phần đổi chứng, nhưng thành phần của nó có sự khác biệt so với heo nuôi trong rừng sồi và trên đồng cỏ.

Tóm lại, heo Ibleria nuôi nhốt cần phải được bổ sung hàm lượng chất chống oxy hóa cao trong khẩu phần mới cho sản phẩm thịt nguội chất lượng cao và hương vị thơm ngon. Sự can thiệp về dinh dưỡng trong khẩu phần như vậy có thể cải thiện hương vị thịt heo trong việc chăn nuôi giống heo nạc này dưới điều kiện thương mại.

Timon ML, Martin L Petron MJ, Jurado A, Garcia C (2002).  Khẩu phần cho heo ăn ảnh hưởng đến thành phần mỡ dưới da của thịt ngội heo Iberia sấy khô. Tạp chí Khoa học Thực phẩm và Nông nghiệp 82: trang 186 – 191.

Cân bằng điện giải cho heo nái

Một nghiên cứu gần đây đã được tiến hành để xác định liều lượng mỡ trong cơ thể, thành phần và sự phân bố mỡ có thể thay đổi đối với giống heo nạc (Landrace) khi cho chúng ăn cùng một khẩu phần thường cho heo Iberia ăn. Các khẩu phần được xây dựng sao cho có cùng hàm lượng chất dinh dưỡng, ngoại trừ nguồn carbohydrate cơ bản là quả sồi hoặc hỗn hợp bắp, quả sồi và lúa miến. Heo Iberia có lượng thức ăn cao hơn và do đó tạo nhiều mỡ lưng và mỡ giắt cao hơn heo Landrace, không quan sát thấy sự khác biệt về tăng trọng hàng ngày. Mỡ từ heo Iberia có hàm lượng các axit béo đơn chưa bão hòa cao hơn và hàm lượng axit béo đa không bão hóa thấp hơn so với mỡ từ heo Landrace. Khẩu phần chỉ ảnh hưởng rất nhỏ đến lượng mỡ tích được, cụ thể là heo có khuynh hướng tích mỡ nhiều hơn từ khẩu phần nền ngũ cốc do nó chứa hàm lượng axit béo đa không bão hòa ít hơn. Người ta kết luận rằng, chất lượng và mức độ tích mỡ bị chi phối chủ yếu do giống và việc điều chỉnh khẩu phần có ảnh hưởng ít hơn so với ảnh hưởng của giống. Điều này cũng ngụ ý rằng heo Iberai được nuôi bằng ngũ cốc thông thường có thể cho ra loại thịt nguội phù hợp bằng phương pháp cho ăn đúng cách.

Morael, Baucells, Perez JF, Mourot J và Gasa J (2003) Mỡ trong cơ thể, thành phần và phân bố mỡ trong cơ thể heo Landrace và Iberia ăn khẩu phần nền bắp – quả sồi – lúa miến. Khoa học động vật 77: trang 215-224.

Nhu cầu dinh dưỡng

Nhu cầu dinh dưỡng của heo Iberia không được xác định rõ ràng và tất cả các bằng chứng cho thấy nhu caaufd của chúng rất khác so với nhu cầu dinh dưỡng của các giống heo nạc hiện đại. Một nghiên cứu gần đây chỉ ra rằng heo Iberia giai đoạn phát triển 50-100kg có tăng trọng hàng ngày càng tăng khi hàm lượng protein thô trong khẩu phần ăn giảm dần từ 14,5% xuống còn 9,5% (chất nền khô). Kết quả tốt nhất đạt được khi khẩu phần có hàm lượng protein thấp được cho ăn theo nhu cầu của heo, khi đó protein tạo ra trong cơ thể đạt đến mức tối đa 69g/ngày. Khi heo giai đoạn phát triển có thể tăng trọng từ 50-100kg, mỗi kg thịt tăng lên trong cơ thể trung bình bao gồm 78g protein, 588 g chất béo, 27g tro và 286g nước.

Bare R, Nieto, Agulera JF (2003)

Ảnh hưởng của tỷ lệ protein/ năng lượng của khẩu phần và lượng ăn vào đối với sự chuyển hóa protein và năng lượng của heo Ibearia giai đoạn phát triển từ 50-100kg. Trong: Tiến trình Nghiên cứu Chuyển hóa năng lượng và Protein. Ấn phẩm của EAAP số 109, trang 121 – 124 Nhà xuất bản học thuật Wageningen.

Tác giả: Ionnis Mvromichalis

Biên dịch ECOVET