[Chăn nuôi Việt Nam] – Công bố hợp quy sản phẩm, hàng hóa rất hình thức, gây phát sinh rất nhiều chi phí (hàng trăm nghìn tỷ đồng), thời gian chờ đợi (hàng trăm triệu ngày) làm tăng giá thành sản phẩm và chậm cơ hội sản xuất kinh doanh của người dân, doanh nghiệp Việt Nam. Vì vậy, ngày 11/02/2025, Liên hiệp các Hội Khoa học Kỹ thuật Việt Nam (VUSTA) có công văn số 57/LHHVN về việc hoàn thiện thể chế pháp luật về tiêu chuẩn, quy chuẩn kỹ thuật.

Trong công văn nêu rõ, Liên hiệp các Hội Khoa học và Kỹ thuật Việt Nam (VUSTA) đã tiến hành nhiều hoạt động khảo sát nghiên cứu, hội thảo khoa học rà soát các thể chế pháp luật và chính sách phát triển, trong đó có Luật Chất lượng sản phẩm, hàng hóa (viết tắt là Luật CLSP) và Luật Tiêu chuẩn, Quy chuẩn kỹ thuật (viết tắt là Luật TCQC)

Hợp quy sản phẩm làm mất đi niềm tin và động lực của người dân, doanh nghiệp trong hoạt động sản xuất kinh doanh

Có thể nói, đây là 2 Luật “gốc” có mức độ và phạm vi ảnh hưởng rất lớn, quyết định toàn bộ cách thức tiếp cận và phương thức kiểm soát chất lượng, an toàn sản phẩm, hàng hóa và chi phí sản xuất sản phẩm, hàng hóa Việt Nam– ảnh hưởng trực tiếp đến sức sản xuất của doanh nghiệp và sức cạnh tranh của sản phẩm, hàng hóa Việt Nam. Luật CLSP chi phối tới 79 luật và Luật TCQC chi phối tới 104 văn bản luật, pháp lệnh quản lý chuyên ngành trong hoạt động sản xuất, kinh doanh (SXKD) sản phẩm, hàng hóa của Việt Nam.

Luật TCQC được ban hành năm 2006 và Luật CLSP ban hành năm 2007, sau gần 20 năm triển khai đã có tác dụng tích cực trong vấn đề kiểm soát chất lượng, an toàn sản phẩm, hàng hóa của nước ta.

Đến nay, do trình độ và năng lực sản xuất kinh doanh sản phẩm, hàng hóa trong nước đã thay đổi, đặc biệt là vấn đề hội nhập ngày càng sâu, rộng của kinh tế và hàng hóa của nước ta đã thay đổi; đất nước hội nhập kinh tế quốc tế ngày càng sâu, rộng thì nhiều quy định của hai Luật trên không còn phù hợp, gây phát sinh nhiều chi phí sản xuất không cần thiết, bỏ lỡ nhiều cơ hội cạnh tranh của hàng hoá Việt Nam trên thị trường quốc tế. Phần lớn sản phẩm, hàng hóa của Việt Nam xuất khẩu vẫn là ở dạng thô, giá trị thấp và giá thành sản phẩm vẫn còn cao so với các nước trong khu vực; chỉ có những sản phẩm xuất xứ Việt Nam thuộc khu vực FDI (khu vực không bị chi phối bởi những quy định bất hợp lý về đăng ký sản phẩm và công bố hợp quy sản phẩm của 2 Luật này) là có chi phí thấp hơn. Điều này đã tạo áp lực lớn cho cạnh tranh của sản phẩm doanh nghiệp trong nước.

Hiện nay Quốc hội đang cho phép sửa đổi 2 Luật này, là cơ hội rất tốt để tháo gỡ những nút thắt, bất cập nêu trên, cộng đồng doanh nghiệp, các hiệp hội có kiến nghị bỏ hình thức công bố hợp quy sản phẩm để hoạt động sản xuất kinh doanh được thuận lợi hơn. Bởi vì:

– Đây là luật “gốc”, chỉ nên đưa ra những quy định có tính nguyên tắc chung về nguyên lý và phương pháp tiếp cận các vấn đề trong kiểm soát chất lượng và an toàn sản phẩm hàng hóa. Việc quy định quá chi tiết và cụ thể trong Luật, sẽ làm khó khăn cho việc vận dụng của các luật chuyên ngành. Có nhiều quy định trong Luật hiện hành và dự thảo Luật sửa đổi, bổ sung đang “chặt” hơn nhiều các nước phát triển, gây trói buộc, hạn chế sức sáng tạo của người dân, doanh nghiệp và tính đặc thù của các lĩnh vực sản xuất chuyên ngành.

– Có nhiều nội dung của 2 Luật này đang trùng lặp nhau, nhất là những nội dung liên quan đến chất lượng, an toàn sản phẩm, đến tiêu chuẩn chất lượng và quy chuẩn kỹ thuật sản phẩm, hàng hóa.

– Quy chuẩn kỹ thuật là quy định về mức giới hạn của đặc tính kỹ thuật và yêu cầu quản lý của sản phẩm, hàng hóa do nhà nước ban hành nhằm đảm bảo các yêu cầu về sức khỏe, môi trường, an ninh …buộc người dân, doanh nghiệp phải tuân thủ và là căn cứ để cơ quan chức năng kiểm tra, xử lý vi phạm là cần thiết, các nước đều áp dụng. Nhưng quy định phải làm các thủ tục công bố, chứng nhận hợp quy sản phẩm, hàng hóa trước khi đưa vào sản xuất, kinh doanh là không cần thiết và không có nước nào áp dụng.

 Cộng đồng doanh nghiệp và các chuyên gia, nhà khoa học kiến nghị một số vấn đề như sau:

Hợp nhất Luật TCQC vào Luật CLSP, trong đó dành một số chương, điều quy định về tiêu chuẩn và quy chuẩn kỹ thuật, lý do:

– Khái niệm về chất lượng sản phẩm, hàng hóa hiện nay là đã bao hàm cả yếu tố an toàn sản phẩm của hàng hóa.

– Tiêu chuẩn chất lượng và quy chuẩn kỹ thuật là một công cụ để quản lý, kiểm soát chất lượng và an toàn sản phẩm, hàng hóa.

– Tiện lợi cho các cơ quan quản lý và người dân, doanh nghiệp truy cập và thực hiện.

Hợp quy sản phẩm là điểm nghẽn của cơ chế, pháp luật, gây phức tạp, phiền hà không đáng có cho hoạt động sản xuất kinh doanh sản phẩm hàng hóa của Việt Nam

Bỏ quy định phải công bố hợp quy sản phẩm, hàng hóa, lý do:

–  Các chỉ tiêu chất lượng và chỉ tiêu an toàn (QCKT) của sản phẩm đã được người sản xuất công bố trong Hồ sơ đăng ký sản phẩm và trên nhãn mác bao bì;

– Lại yêu cầu phải làm các thủ tục công bố hợp quy sản phẩm trước khi đi vào sản xuất và lưu thông sản phẩm (đánh giá quy trình, lấy mẫu thử nghiệm, xem có phù hợp với QCKT không?) là rất hình thức, không có ý nghĩa trong thực tế quản lý.

– Gây phát sinh rất nhiều chi phí (hàng trăm nghìn tỷ đồng), thời gian chờ đợi (hàng trăm triệu ngày) làm tăng giá thành sản phẩm và chậm cơ hội sản xuất kinh doanh của người dân, doanh nghiệp Việt Nam.

– Thêm các thủ tục hành chính rườm rà, là căn nguyên phát sinh tiêu cực, làm mất đi niềm tin và động lực của người dân, doanh nghiệp trong hoạt động sản xuất kinh doanh.

(Chi tiết của những kiến nghị, xin được trong phần Phụ lục đính kèm).

Từ lý do nêu trên, cộng đồng các doanh nghiệp, hiệp hội ngành hàng và các chuyên gia, nhà khoa học kiến nghị Nhà nước xem xét áp dụng các quy định phù hợp với thực tế quản lý trong nước và hội nhập quốc tế, trong đó đặc biệt là cho bỏ quy định hình thức phải công bố hợp quy sản phẩm hàng hóa trước khi sản xuất, lưu thông. Đây là đang là điểm nghẽn của cơ chế, pháp luật, gây phức tạp, phiền hà không đáng có cho hoạt động sản xuất kinh doanh sản phẩm hàng hóa của Việt Nam.

Hà Ngân

VUSTA kiến nghị sửa đổi Luật Chất lượng sản phẩm, hàng hóa và Luật Tiêu chuẩn, Quy chuẩn kỹ thuật

Hợp quy TĂCN: Nặng hình thức và tốn kém!

Hợp quy thuốc thú y: “Trở đi mắc núi, trở lại mắc sông”

Hội Chăn nuôi Việt Nam và các Hiệp hội kiến nghị bỏ quy định công bố hợp quy thức ăn chăn nuôi, thuốc thú y