[Chăn nuôi Việt Nam] – Chiều ngày 01/7/2026, tại tỉnh Ninh Bình, Công ty Cổ phần Công nghệ Sinh học Tân Việt phối hợp cùng Công ty EW Nutrition tổ chức thành công chương trình tập huấn kỹ thuật chuyên sâu với chủ đề “Thực hiện kiểm tra và đánh giá trang trại chăn nuôi heo”.

Buổi học do ông Gert-Jan Gerrits – Giám đốc Khu vực Đông Nam Á Thái Bình Dương (EW Nutrition SEAP) trực tiếp trình bày và được phiên dịch chuyên môn bởi ông Châu Điền Nhật Minh – Giám đốc Thương mại EW Nutrition Việt Nam. Chương trình đã cung cấp một hệ thống chỉ tiêu định lượng cốt lõi, mở ra tư duy quản trị mới giúp tối ưu hóa toàn diện chuỗi năng suất từ heo nái, heo con cho đến lợn thịt thương phẩm.

Quản lý thể trạng heo nái và “thời gian vàng” trước đẻ

Theo ông Gert-Jan Gerrits – một người từng chăn nuôi heo, thì trong chăn nuôi hiện đại, hiệu quả sinh sản toàn đàn phụ thuộc tới 70% vào năng lực quản lý trang trại. Nhằm tối ưu hóa chi phí thức ăn chiếm tới 70% chi phí vận hành, các chuyên gia khuyến cáo kỹ thuật viên cần loại bỏ hoàn toàn việc đánh giá thể trạng nái bằng cảm quan chủ quan. Thay vào đó, trang trại bắt buộc phải áp dụng công nghệ siêu âm để đo độ dày mỡ lưng tại điểm B2, vị trí cách đường xương sống từ 5 đến 6 cm. Về mặt quản trị, việc điều chỉnh dinh dưỡng để nâng trọng lượng cho heo gầy luôn mang lại độ an toàn cao hơn so với nỗ lực giảm mỡ cho heo béo.

Ông Gert-Jan Gerrits – Giám đốc EW Nutrition SEAP vùng Đông Nam Á Thái Bình Dương chia sẻ tại chương trình

Đối với heo hậu bị, quy trình quản lý cân nặng cần được theo dõi nghiêm ngặt theo các mốc sinh lý lý tưởng. Cụ thể, heo phải đạt trọng lượng 120 kg khi được 7 tháng tuổi và đạt 140 kg kèm độ dày mỡ lưng từ 1.3 đến 1.6 vào mốc 8 tháng tuổi cho lần phối giống đầu tiên. Khi nái bước vào giai đoạn cận sinh, “thời gian vàng” để chuyển đổi từ thức ăn mang thai sang thức ăn nuôi con là từ 5 đến 7 ngày trước đẻ, tuyệt đối không được quá mốc này. Việc chuyển đổi thức ăn giàu Canxi quá sớm sẽ làm ức chế hệ nội tiết và tê liệt cơ chế huy động Canxi tự nhiên từ xương. Hệ quả là khi sinh nở, heo nái sẽ bị thiếu hụt Canxi huyết động, dẫn đến hiện tượng đẻ khó, chuyển dạ kéo dài hoặc bại liệt sau sinh.

Kiểm soát vi khí hậu, áp lực nước và ánh sáng chuồng nái

Môi trường không khí kém lưu thông và sự tích tụ của các luồng khí độc là nguyên nhân chính gây ra các bệnh về đường hô hấp cũng như tình trạng stress hành vi như cắn tai, cắn đuôi ở heo. Kỹ thuật viên có thể kiểm tra trực quan hướng đi của gió (VD:bằng khói thuốc lá) đồng thời quan sát mật độ mạng nhện bám trên hệ thống giàn mát để đánh giá chính xác sự thiếu hụt lưu lượng gió của trại.

Bên cạnh khí hậu, nhu cầu nước uống cũng ảnh hưởng trực tiếp đến năng suất sinh sản. Một con heo nái nuôi con cần tiêu thụ tới 40 lít nước mỗi ngày với áp lực đầu vòi uống tối thiểu đạt 1 lít/phút. Do heo nái không đủ kiên nhẫn để đứng uống quá 40 phút mỗi ngày, nên nếu áp lực vòi quá yếu, chúng sẽ ngừng uống nước, kéo theo lượng thức ăn tiêu thụ sụt giảm mạnh và làm suy giảm trực tiếp sản lượng sữa nuôi con.

Ông Châu Điền Nhật Minh – Giám đốc Thương mại EW Nutrition Việt Nam là dịch giả tại buổi tập huấn

Hệ thống chiếu sáng nhân tạo trong chuồng kín cũng cần được thiết lập chính xác theo từng tuần tuổi và giai đoạn sinh lý của heo nhằm kích hoạt hormone sinh sản thông qua tuyến yên. Tại khu phối giống và kích thích động dục, cường độ sáng cần duy trì từ 150 đến 200 Lux trong 16 đến 18 giờ mỗi ngày để tối ưu tỷ lệ rụng trứng. Trong 35 ngày đầu thai kỳ của nái mang thai, thời gian chiếu sáng tiếp tục duy trì ở mức 16 giờ với cường độ 150 Lux để ổn định nội tiết và giảm tỷ lệ chết phôi, sau đó giảm xuống còn 10 đến 12 giờ ở giai đoạn sau. Riêng đối với khu vực nuôi đực giống, cường độ chiếu sáng bắt buộc phải đạt tối thiểu 250 Lux từ 12 đến 14 giờ một ngày để giữ cho heo đực luôn hoạt động sung mãn.

Chiến lược quản trị sữa non và thức ăn tập ăn cho heo con sơ sinh

Mục tiêu năng suất tiêu chuẩn của một lứa heo cai sữa là đạt tổng trọng lượng 100 kg ở mốc 26 ngày tuổi, tương đương với việc một bầy 14 con đạt trọng lượng trung bình từ 7 đến 8 kg mỗi con. Do heo con sơ sinh hoàn toàn không có kháng thể bẩm sinh, việc tiếp cận nguồn sữa non giàu IgG trong 20 phút đầu sau sinh là yếu tố quyết định đến tỷ lệ sống sót. Tuy nhiên, hàm lượng IgG trong sữa non tụt giảm rất nhanh theo thời gian, cụ thể là sau 6 giờ giảm 20% và sau 12 giờ sẽ mất đi tới 60%. Để nhận biết heo con đã bú đủ lượng sữa non hay chưa, người chăn nuôi có thể quan sát vằn mũi đen đặc trưng hình thành do sữa dính quyện với bụi chuồng mịn.

Để bảo vệ đàn heo con sơ sinh, trang trại cần áp dụng nghiêm ngặt nguyên tắc không can thiệp trong ngày đầu tiên. Các thủ thuật gây stress và tạo vết thương hở như bấm răng, cắt đuôi hay tiêm chích tuyệt đối không thực hiện vào ngày sơ sinh nhằm giúp heo con tập trung toàn bộ năng lượng để bú sữa mẹ. Công tác ghép bầy nhằm đồng đều kích thước chỉ được tiến hành sau ngày thứ hai, đảm bảo chắc chắn rằng mọi cá thể đều đã có trọn vẹn 24 giờ đầu hấp thu sữa non từ chính mẹ ruột của chúng. Ngoài ra, lượng thức ăn tập ăn tiêu thụ trước khi cai sữa có mối tương quan tuyến tính rất rõ ràng với trọng lượng xuất chuồng. Các dữ liệu thực nghiệm đã chứng minh heo con tiêu thụ 300g thức ăn tập ăn trước khi cai sữa sẽ đạt trọng lượng bình quân 106 kg lúc xuất chuồng, trong khi những cá thể tiêu thụ được 700g sẽ đạt tới 108.5 kg khi xuất chuồng, mang lại biên lợi nhuận vượt trội cho người chăn nuôi.

Vượt qua khủng hoảng cai sữa và các giải pháp thúc đẩy lượng ăn

Giai đoạn cai sữa được đánh giá là một trong những bước ngoặt mang tính thử thách cao nhất do heo con phải đối mặt với một loạt yếu tố gây căng thẳng cực độ như bị tách mẹ đột ngột, thay đổi từ sữa sang thức ăn rắn thô cứng và việc phải tranh giành thứ bậc khi trộn đàn. Hệ quả sinh lý nghiêm trọng của quá trình này là tình trạng teo nhung mao ruột, dẫn đến giảm tốc độ tăng trưởng và gây suy giảm trọng lượng. Đối với nhu cầu dinh dưỡng tối thiểu, một con heo con có trọng lượng từ 6 kg đến 10 kg cần được cung cấp một lượng năng lượng duy trì dao động tịnh tiến từ 116 kcal đến 163 kcal ME mỗi ngày, chỉ số này hoàn toàn chưa bao gồm nguồn năng lượng cần thiết phục vụ cho mục tiêu tăng trưởng.

Ông Gert-Jan Gerrits chia sẻ những điểm quan trọng về khoảng cách cai sữa đến động dụng ở heo nái

Rủi ro lớn nhất về mặt bệnh học quanh thời điểm cai sữa là áp lực từ vi khuẩn E. coli gây áp lực lên đường ruột và bẻ gãy thói quen ăn uống của toàn đàn. Để giảm thiểu thiệt hại, lịch tiêm phòng cần được thực hiện chủ động vào thời điểm một tuần trước khi cai sữa nhằm duy trì đường cong tiêu thụ thức ăn ổn định. Trang trại cần tuyệt đối tránh việc tiêm phòng trùng vào đúng ngày cai sữa, bởi việc cộng dồn áp lực tiêm chủng vào ngày cai sữa sẽ khiến lợn con bị sốc và bỏ ăn kéo dài.

Để tối ưu hóa năng suất trong 14 ngày đầu sau cai sữa, quản trị động lực học ánh sáng, cơ cấu khẩu phần ăn và nhiệt độ chuồng nuôi là những giải pháp bổ trợ không thể tách rời. Việc duy trì thời gian chiếu sáng kéo dài lên tới 23 giờ mỗi ngày giúp kích thích heo con tích cực tìm máng và đẩy lượng ăn vào đạt mức vượt trội. Đồng thời, trang trại cần ưu tiên các giải pháp dinh dưỡng như sử dụng thức ăn dạng lỏng thay vì viên cứng, bổ sung các sản phẩm từ sữa, các loại protein hòa tan, và các sản phẩm đậu nành đã qua xử lý cao cấp.

Thức ăn nên được chia thành nhiều bữa nhỏ, kết hợp cung cấp nguồn nước uống được axit hóa để hạ độ pH đường ruột. Việc tăng mật độ điểm uống với một núm uống cho 8 con sẽ giúp tăng lượng nước tiêu thụ, trực tiếp thúc đẩy chỉ số tăng trọng trung bình hàng ngày (ADG) của lợn con trong chuồng kín. Song song với đó, quy trình vận hành hệ thống thông gió và sưởi ấm phải điều chỉnh giảm nhiệt độ một cách nghiêm ngặt theo từng tuần tuổi: tuần đầu tiên giữ ổn định ở mức 29°C đến 30°C, tuần thứ hai giảm xuống mức 27°C đến 28°C, tuần thứ ba còn 25°C, và từ tuần thứ tư đến tuần thứ tám cần kiểm soát mát mẻ trong khoảng từ 22°C đến 23°C nhằm ngăn chặn triệt để tình trạng tiêu chảy và các bệnh hô hấp phức hợp.

Chiến lược tăng trưởng và quản lý rủi ro giai đoạn lợn thịt

Tiếp nối chu trình phát triển, phân khúc lợn thịt hướng tới mục tiêu cốt lõi là đạt hiệu quả chuyển đổi thức ăn (FCR) tối ưu và tăng trọng hàng ngày cao. Trại cần áp dụng phương pháp cho ăn tự do đối với heo hậu bị và heo đực trong suốt giai đoạn vỗ béo nhằm đảm bảo máng ăn không bao giờ trống cám, ngược lại, đối với lợn đực thiến, cần cho ăn theo liều lượng kiểm soát để hạn chế tối đa nguy cơ béo phì. Mật độ máng ăn tiêu chuẩn phải đạt tối đa 12 con heo trên một máng đối với thức ăn khô và tối đa 11 con trên một máng đối với thức ăn lỏng. Kỹ thuật viên cần kiểm tra thường xuyên máng ăn khô để tránh tình trạng rơi vãi thức ăn vào hố phân, nơi tỷ lệ thất thoát có thể lên tới 8%, tương đương với việc tăng chỉ số FCR thêm 0.3.

Khi lợn thịt tăng trưởng từ 20 kg đến 100 kg, lượng ăn vào tăng dần theo đồ thị hàm mũ nhưng sẽ bị ức chế nghiêm trọng bởi nhiệt độ chuồng nuôi. Ở môi trường lý tưởng 19°C, lượng ăn vào đạt đỉnh cao nhất, trong khi ở mức nhiệt độ cao 29°C, đường cong tiêu thụ thức ăn bị kéo thấp hẳn xuống do lợn bị stress nhiệt. Nhu cầu tiêu thụ nước giai đoạn này cần gấp 2.5 lần lượng thức ăn hoặc tương đương 10% khối lượng cơ thể lợn và nguồn nước phải được kiểm soát sạch sẽ, không bị ô nhiễm vi sinh vật hay hình thành màng sinh học (biofilm) trong đường ống.

Thịt nạc và mỡ của heo trong giai đoạn từ 58 kg đến 104 kg. Dữ liệu thực nghiệm cho thấy khi năng lượng nạp vào tăng từ 7703 lên 9497 kcal ME/ngày, tổng tăng trọng tăng mạnh từ 720g lên 870g/ngày nhưng lượng thịt nạc tăng rất ít, trong khi lượng mỡ tích tụ lại tăng vọt đáng kể. Điều này chứng minh rằng việc tăng trọng tối đa hằng ngày không phải lúc nào cũng mang lại hiệu quả kinh tế tốt nhất nếu tỷ lệ mỡ quá cao. Một chiến lược cho ăn thông minh dựa trên việc cân đối tỷ lệ protein và năng lượng (Feed to Need), đi kèm phân tách ô chuồng theo giới tính và cân nặng sẽ đem đến hiệu quả chuyển đổi thức ăn tối ưu.

Cuối cùng, việc quản lý khí hậu chuồng nuôi lợn thịt có thể được đánh giá trực quan thông qua hành vi nằm của chúng. Trạng thái lý tưởng là khi lợn nằm sấp rải rác hoặc nằm nghiêng cạnh nhau thoải mái. Khi chuồng quá nóng, lợn sẽ có xu hướng nằm xa nhau rải rác khắp sàn chuồng, ngược lại, khi chuồng quá lạnh, chúng sẽ nằm đè lên nhau thành đống ở các góc chuồng để tìm kiếm hơi ấm. Tất cả các biểu hiện bất thường này đều đòi hỏi người nuôi phải can thiệp kỹ thuật ngay lập tức để điều chỉnh hệ thống thông gió. Đồng thời, môi trường nhà ở cần được làm phong phú bằng các công cụ đồ chơi như rơm với định lượng từ 20 đến 30g trên mỗi con heo hằng ngày, thanh gỗ treo, lốp xe cũ hoặc bóng nhựa để giảm thiểu stress hành vi và triệt tiêu hiện tượng cắn tai, cắn đuôi nhau trong đàn lợn thịt.

Kết thúc khóa học chuyên sâu, các học viên từ đội ngũ Tân Việt đã trải qua bài đánh giá đầu ra để hệ thống lại toàn bộ kiến thức khoa học đã tiếp thu, đồng thời được ông Châu Điền Nhật Minh – Giám đốc Thương mại EW Nutrition Việt Nam trực tiếp trao thưởng cho những học viên suất sắc và trao chứng chỉ hoàn thành khóa học. Sự kết hợp chặt chẽ giữa EW Nutrition Việt Nam và Công nghệ Sinh học Tân Việt thông qua chương trình Master Class không chỉ giúp nâng cao trình độ chuyên môn cho đội ngũ kinh doanh, mà còn hứa hẹn đem lại những giải pháp kỹ thuật đột phá, nâng tầm năng suất thực chiến cho các trang trại chăn nuôi heo tại Việt Nam.

Một số hình ảnh tại sự kiện:

Toàn cảnh buổi tập huấn kỹ thuật chuyên sâu với chủ đề “Thực hiện kiểm tra và đánh giá trang trại chăn nuôi heo”

Đông đảo các học viên đến tham gia  buổi tập huấn và học tập nghiêm túc

Các học viên thực hiện bài test nhanh kiến thức cuối buổi học

Ban lãnh đạo trao quà cho các học viên đạt điểm cao trong bài kiểm tra

Ông Nguyễn Long Vân – Giám đốc Công ty Cổ phần Công nghệ Sinh học Tân Việt (áo hồng, bên trái ngoài cùng) phát biểu bế mạc buổi tập huấn

Ông Nguyễn Long Vân – Giám đốc Công ty Cổ phần Công nghệ Sinh học Tân Việt tặng hoa diễn giả

Lãnh đạo 2 đơn vị chụp hình lưu niệm cùng các học viên

THÙY LINH

Xem thêm:

EW Nutrition mở rộng danh mục sản phẩm chăm sóc sức khỏe đường ruột với thương vụ mua lại mới