[Chăn nuôi Việt Nam] – Phát triển giống thỏ được xem là mắt xích then chốt quyết định năng suất, chất lượng và hiệu quả kinh tế trong chăn nuôi thỏ. Trong bối cảnh ngành chăn nuôi đang chuyển dịch theo hướng hiện đại, xanh và bền vững, việc xây dựng hệ thống giống đồng bộ, ứng dụng công nghệ tiên tiến và đẩy mạnh chọn tạo giống trong nước được đánh giá là giải pháp nền tảng để phát triển ngành thỏ Việt Nam trong dài hạn.

Phát triển giống thỏ chất lượng cao: Chìa khóa nâng cao năng lực cạnh tranh của ngành chăn nuôi thỏ Việt Nam

Giống thỏ giữ vai trò trung tâm trong nâng cao năng suất

Ngành chăn nuôi thỏ sở hữu nhiều lợi thế về sinh học như khả năng sinh sản cao, chu kỳ thế hệ ngắn và tốc độ cải thiện di truyền nhanh. Nhờ đó, việc áp dụng các chương trình chọn giống bài bản có thể tạo ra những thay đổi đáng kể về năng suất sinh sản, khả năng tăng trọng, hiệu quả sử dụng thức ăn cũng như chất lượng sản phẩm chỉ sau vài thế hệ.

Tuy nhiên, thực tế cho thấy công tác giống thỏ tại Việt Nam vẫn chưa phát triển tương xứng với tiềm năng. Hiện nguồn giống thỏ chủ yếu dựa trên các giống phổ biến như New Zealand White, Californian cùng một số dòng lai được nuôi tại các hộ gia đình, trang trại và cơ sở nghiên cứu. Một số doanh nghiệp đã nhập khẩu các dòng giống cao sản từ châu Âu để phục vụ sản xuất thỏ thương phẩm.

Hiện nguồn giống thỏ chủ yếu dựa trên các giống phổ biến như New Zealand White, Californian cùng một số dòng lai được nuôi tại các hộ gia đình, trang trại và cơ sở nghiên cứu.

Ngành chăn nuôi thỏ vẫn phải đối mặt với nhiều hạn chế như chưa có chương trình chọn giống cấp quốc gia, quy mô đàn giống hạt nhân còn nhỏ và phân tán, thiếu hệ thống quản lý phả hệ và đánh giá di truyền thống nhất. Bên cạnh đó, nguồn giống chất lượng cao vẫn phụ thuộc đáng kể vào nhập khẩu, trong khi các công nghệ tiên tiến như thụ tinh nhân tạo, bảo quản tinh hay công nghệ phôi chưa được ứng dụng rộng rãi.

Những tồn tại này ảnh hưởng trực tiếp đến năng suất sản xuất, làm gia tăng chi phí và giảm khả năng cạnh tranh của ngành chăn nuôi thỏ trong bối cảnh hội nhập.

Hướng tới hệ thống giống đồng bộ và chủ động nguồn gen

Theo định hướng phát triển, đến năm 2035, ngành chăn nuôi thỏ đặt mục tiêu hình thành hệ thống giống đồng bộ từ trung ương đến địa phương, từng bước làm chủ các công nghệ chọn lọc và nhân giống nhằm chủ động nguồn giống chất lượng cao phục vụ sản xuất trong nước.

Xa hơn, đến năm 2045, Việt Nam hướng tới việc chọn tạo thành công các dòng thỏ chuyên thịt, chuyên sinh sản và các tổ hợp lai thương phẩm có năng suất cao, thích nghi tốt với điều kiện khí hậu nhiệt đới, đủ sức cạnh tranh với các dòng giống tiên tiến trên thế giới.

Để đạt mục tiêu này, việc xây dựng đàn giống hạt nhân đóng vai trò nền tảng. Các viện nghiên cứu, trường đại học và trung tâm giống sẽ là lực lượng nòng cốt trong bảo tồn nguồn gen quý, tiếp nhận và đánh giá các dòng giống cao sản, đồng thời thực hiện chọn lọc các tính trạng kinh tế quan trọng trước khi cung cấp giống ông bà cho hệ thống nhân giống.

Song song với đó, hoạt động nhập nội cần được thực hiện có chọn lọc, ưu tiên các dòng giống hạt nhân đã được kiểm chứng về năng suất, di truyền và sức khỏe. Quá trình đánh giá khả năng thích nghi với điều kiện sản xuất trong nước cần được thực hiện nghiêm ngặt trước khi nhân rộng ra sản xuất đại trà.

Đẩy mạnh ứng dụng công nghệ và quản lý giống hiện đại

Ngành chăn nuôi thỏ đẩy mạnh ứng dụng công nghệ và quản lý giống hiện đại.

Các chương trình chọn giống trong tương lai sẽ tập trung vào những chỉ tiêu kinh tế quan trọng như số con sơ sinh sống mỗi lứa, khối lượng cai sữa, tốc độ tăng trọng, khối lượng xuất bán, hệ số chuyển hóa thức ăn (FCR), tỷ lệ thịt xẻ, khả năng sinh sản và nuôi con, tuổi thải loại, sức chống chịu bệnh và mức độ thích nghi với điều kiện nóng ẩm.

Cùng với đó, việc ứng dụng công nghệ sinh học được xem là hướng đi tất yếu. Các kỹ thuật như thụ tinh nhân tạo, bảo quản tinh đông lạnh, cấy truyền phôi khi đủ điều kiện, phân tích di truyền phân tử và chọn giống bằng chỉ thị phân tử sẽ góp phần nâng cao độ chính xác trong công tác chọn lọc, rút ngắn thời gian cải tiến giống và nâng cao hiệu quả sản xuất.

Ngành chăn nuôi thỏ cũng cần xây dựng hệ thống nhân giống theo mô hình hình tháp gồm bốn cấp: đàn hạt nhân (Nucleus), đàn ông bà (Grand Parent), đàn bố mẹ (Parent Stock) và đàn thương phẩm (Commercial). Mô hình này giúp duy trì chất lượng di truyền, bảo đảm nguồn cung giống ổn định và tạo điều kiện phát triển sản xuất theo hướng chuyên nghiệp.

Bên cạnh đó, việc xây dựng cơ sở dữ liệu giống trên phạm vi toàn quốc, quản lý phả hệ bằng phần mềm, cấp mã nhận diện cho đàn giống, tăng cường kiểm định chất lượng giống trước khi lưu thông và xây dựng tiêu chuẩn, quy định kỹ thuật đối với giống thỏ sẽ tạo nền tảng cho công tác quản lý giống minh bạch, hiệu quả hơn.

Tăng cường liên kết và hợp tác quốc tế để tạo đột phá

Theo ông Nguyễn Huy Long, Chủ tịch Hội Chăn nuôi Thỏ Việt Nam, phát triển giống thỏ cần có sự phối hợp chặt chẽ giữa cơ quan quản lý nhà nước, cơ sở nghiên cứu, doanh nghiệp và người chăn nuôi. Hội Chăn nuôi Thỏ Việt Nam được kỳ vọng đóng vai trò cầu nối trong việc xây dựng tiêu chuẩn giống, chuyển giao kỹ thuật, đào tạo nguồn nhân lực và thúc đẩy các chương trình hợp tác trong và ngoài nước. Bên cạnh đó, Hội cần phối hợp xây dựng cơ sở dữ liệu giống, hỗ trợ đánh giá năng suất, phản biện chính sách và đề xuất các chương trình, dự án phát triển giống thỏ ở quy mô quốc gia.

Phát triển giống thỏ cần có sự phối hợp chặt chẽ giữa cơ quan quản lý nhà nước, cơ sở nghiên cứu, doanh nghiệp và người chăn nuôi.

Hợp tác quốc tế cũng được xác định là một trong những động lực quan trọng để nâng cao năng lực ngành giống thỏ. Thông qua trao đổi nguồn gen, tiếp nhận công nghệ chọn giống tiên tiến, đào tạo cán bộ kỹ thuật và kết nối với các tổ chức nghiên cứu quốc tế về di truyền và công nghệ sinh học, Việt Nam có thể rút ngắn khoảng cách với các quốc gia có ngành chăn nuôi thỏ phát triển.

Theo ông Nguyễn Huy Long, công tác giống và chọn tạo giống chính là nền tảng cho sự phát triển bền vững của ngành chăn nuôi thỏ. Việc kết hợp nguồn gen trong nước với nguồn gen quốc tế, cùng với ứng dụng khoa học công nghệ hiện đại và quản lý theo chuỗi sẽ tạo động lực nâng cao năng suất, chất lượng và hiệu quả kinh tế. Đây cũng là tiền đề để ngành chăn nuôi thỏ Việt Nam chủ động nguồn giống, đáp ứng nhu cầu thị trường trong nước và từng bước hướng tới mục tiêu xuất khẩu trong giai đoạn tới.

H.L

Xem thêm:

Định hướng phát triển ngành chăn nuôi thỏ đến năm 2035: Hướng tới ngành hàng hiện đại, bền vững và có sức cạnh tranh

Cách lựa chọn các giống thỏ tốt