Trong giai đoạn chuyển tiếp (21 ngày trước khi sinh đến 21 ngày sau sinh), bò sữa phải đối mặt với nhiều thách thức khác nhau như đẻ và viêm nhiễm, bắt đầu sản xuất sữa và giảm trọng lượng cơ thể nhanh do cân bằng năng lượng âm (thiếu hụt năng lượng). Cơ thể phải huy động mỡ để tạo năng lượng và từ đó cũng sản xuất nhiều sản phẩm trung gian là các thể ketone dẫn đến bệnh ketosis, một trong những bệnh biến dưỡng thường thấy ở bò sữa giai đoạn chuyền tiếp. Ketosis cận lâm sàng (SCK) trong vòng 2 tuần đầu ở bò sữa mới đẻ đã được xác định là nồng độ BHB trong máu (huyết thanh) vượt quá 1,2 mM (theo các tác giả Duffield & cs., 1998; Cook & cs., 2006; Duffield & cs., 2009) và không có bất kỳ dấu hiệu lâm sàng nào của bệnh ketosis. Ketosis cận lâm sàng (SCK) là một bệnh phổ biến và gây nhiều thiệt hại tại các trang trại bò sữa.

Nồng độ BHB (Beta-Hydroxy Butyrate) trong máu tăng cao có liên quan đến việc tăng nguy cơ rối loạn chuyển hóa sau khi sinh hoặc các bệnh truyền nhiễm (Cook & cs., 2006; Dubuc & cs., 2010; Suthar & cs., 2013). Hơn nữa, các mối liên hệ tiêu cực của nồng độ BHB tăng cao trong sản xuất sữa (Duffield & cs., 2009; Chapinal & cs., 2012) và hiệu suất sinh sản (Walsh & cs., 2007; Chapinal & cs., 2012) cũng đã được báo cáo. Hậu quả sau đó là những bò bị ảnh hưởng có nguy cơ cao bị loại khỏi đàn trong thời kỳ đầu cho sữa (Oetzel, 2004). Sản phẩm LipoAktiv Glu 60 là nguồn cung cấp năng lượng không phân giải tại dạ cỏ dành cho bò sữa. Sản phẩm có 60% đường và 40 % dầu cọ bảo vệ (theo vật chất khô). Đây là một thức ăn bổ sung cung cấp năng lượng để cải thiện sức khỏe và tối ưu hóa sinh sản của bò giai đoạn chuyển tiếp. LipoAtik Glu 60 hỗ trợ bò có thêm năng lượng sinh học sẵn có để giảm nồng độ BHB trong máu giai đoạn đầu sau đẻ để giảm nguy cơ ketosis, tăng luân chuyển bạch cầu trung tính để chống sự viêm nhiễm và cải thiện hiệu suất sinh sản.

Một thử nghiệm do công ty Berg Schmidt thực hiện tại trang trại bò sữa Nutifood quy mô 11,000 bò sữa tại tỉnh Gia Lai, Việt Nam trên 78 bò sữa mang thai lứa đầu ở giai đoạn chuyển tiếp bao gồm 40 đối chứng và 38 con thử nghiệm. Bò nhóm thử nghiệm được cho ăn khẩu phần thức ăn cơ bản tại trại và bổ sung thêm LipoAktiv Glu 60 với liều lượng 150g /con/ngày đối với bò trước khi đẻ ( 3 tuần trước khi đẻ) và 200 g/con/ngày đối với bò sau khi đẻ (đến 28 ngày sau đẻ).

Kết quả khảo sát chỉ tiêu lượng đường huyết (glucose máu) của nhóm bò thử nghiệm và đối chứng ở thời điểm lúc đẻ, ngày cho sữa thứ 7 và 14 trình bày ở biểu đồ 1. Kết quả cho thấy lượng glucose máu tăng cao lúc đẻ (gấp đôi so với bình thường) cho thấy nhu cầu năng lượng và sự huy động glucose trong cơ thể đáp ứng cho hoạt động sinh đẻ và sản xuất sữa. Hàm lượng glucose máu không khác biệt giữa nhóm thử nghiệm và nhóm đối chứng.

Kết quả khảo sát chỉ tiêu nồng độ BHB trong máu của nhóm bò thử nghiệm và đối chứng ở ngày cho sữa thứ 7 và 14 trình bày ở biểu đồ 2 cho thấy nồng độ BHB trong máu ở nhóm thử nghiệm thấp hơn 14% so với nhóm đối chứng và không có trường hợp ketosis cận lâm sàng (SCK) nào trong nhóm thử nghiệm. Khác biệt là có ý nghĩa (p < 0,1). Điều này cho thấy, khi đẻ lượng đường glucose được cơ thể huy động để sản xuất năng lượng cung cấp cho sự sinh đẻ và bắt đầu sản xuất sữa, nhưng ở nhóm thử nghiệm, việc cung cấp LipoAktiv Glu 60 đã giúp cơ thể bò giảm việc huy động mỡ đến gan để tạo glucose cung cấp năng lượng thông qua việc giảm nồng độ BHB trong máu ở nhóm thử nghiệm.

Kết quả thử nghiệm cho thấy Tỷ lệ Ketosis cận lâm sàng ở nhóm bò đối chứng là 12,5% so với nhóm thử nghiệm là không có ca nào. Kết quả này cho thấy việc bổ sung LipoAktiv Glu 60 trong giai đoạn chuyển tiếp đã có tác dụng cung cấp glucose tạo năng lượng, hạn chế việc huy động mỡ tạo đường từ đó giảm đáng kể nồng độ BHB trong máu và các trường hợp Ketosis cận lâm sàng. Điều này, ngoài việc hạn chế các bệnh biến dưỡng và bệnh nhiễm trùng, nó còn góp phần cải thiện sinh sản của bò sữa.

Khảo sát một số chỉ tiêu về sinh sản ở nhóm đối chứng và thử nghiệm cho thấy khoảng cách từ lúc đẻ đến khi lên giống lại ở nhóm thử nghiệm thấp hơn nhóm đối chứng và sai khác có ý nghĩa (p<0,1). Chỉ số về phối giống lần đầu sau sinh ở nhóm thử nghiệm cũng thấp hơn nhưng do yếu tố kiểm soát phối giống vì yếu tố stress nhiệt nên không thể hiện được yếu tố ảnh hưởng của việc bổ sung LipoAktiv Glu 60.

JAA McArt & cs., (2015) cho thấy chi phí trung bình cho mỗi trường hợp Ketosis cận lâm sàng là 289 USD, vì vậy bất kỳ việc giảm SCK nào cũng đem lại lợi ích kinh tế đáng kể. Một nghiên cứu của Đại học Florida (2006) cho thấy chi phí trung bình cho mỗi ngày bò không mang thai từ lúc đẻ (open day) là 4,5 USD. Vì vậy, nếu số ngày không mang thai từ lúc đẻ càng lâu thì trang trại càng thiệt hại.

Trong thử nghiệm này, chúng tôi đã nhận ra khoản tiết kiệm tiềm năng hơn 324.500 USD, điều này tương đương với Lợi tức đầu tư (Return of investment, ROI) là 3,38: 1.

LipoAktiv Glu 60 giá 2,55USD/ kg. Một bò cái được cho ăn 150g/ con/ ngày trong 21 ngày mang thai cuối kỳ (21 ngày trước khi đẻ) và 200g/con/ngày trong 21 ngày sau đẻ. Ví dụ cho một đàn bò cái mang thai 4000 con, thì tổng chi phí là 73.970 USD tương đương 18,49 USD/ con.

Tiết kiệm từ việc giảm các ca Ketosis cận lâm sàng là 144.500 USD.

Tiết kiệm từ việc giảm số ngày không mang thai sau đẻ là 180.000 USD. Tổng c giá trị tiết kiệm là 324.500 USD, tương đương 81,12 USD/con.

Chỉ số lợi tức đầu tư (ROI) là 81,12 USD – 18,49USD = 62,63 USD bằng 3,38:1

Sản phẩm LipoAktiv Glu 60 do công ty Berg Schmidt sản xuất và do công ty Tân Hóa (Innochems) phân phối tại Việt Nam, Campuchia và Lào.

Th.S. Vương Ngọc Long

Công ty Tân Hóa (Innochems)

TÀI LIỆU THAM KHẢO

1. Hyperketonaemia in early lactation dairy cattle: a deterministic estimate of

2. component and total cost per case.

3. https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/25622874/

4. Nutrition and udder health in dairy cows

5. https://www.researchgate.net/publication/51797306_Nutrition_and_udder_health_in_dairy_cows_A_review

6. Evaluating the effects of rumen-protected glucose (RPG) on production, metabolism, and inflammation in transitioning
dairy cows

7. https://dr.lib.iastate.edu/server/api/core/bitstreams/440d5d5e-2d95-4dbd-bbba-6033f208882e/content

8. Metabolomics reveals effects of rumen-protected glucose on metabolism of dairy cows in early lactation
9. ht t p s : / / w w w. s c i e n ce d i re c t. co m / s c i e n ce / a r t i c l e / p i i / S0377840120305241

10. Rumen-Protected Glucose Stimulates the Insulin-Like Growth Factor System and mTOR/AKT Pathway in the Endometrium of Early Postpartum Dairy Cows

11. https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pmc/articles/PMC7071121/