Chất cấm là gì?
Chất cấm trong chăn nuôi là toàn bộ các hóa chất, kháng sinh, chất hóa học dùng trong chăn nuôi mà gián tiếp gây nguy hiểm cho sức khỏe con người và được luật pháp nghiêm cấm sử dụng, buôn bán, sản xuất.
Loại chất cấm được sử dụng nhiều nhất hiện nay vẫn là các chất hormone kích thích tăng trọng hay còn gọi là “chất tạo nạc” là một hợp chất hóa học tổng hợp phenethanolamine thuộc họ chất chủ vận β- agonistđược xếp vào loại chất độc cấm sử dụng trong chăn nuôi trên toàn thế giới.
Các chất chủ vận beta hay chất chủ vận thụ thể hormone tuyến thượng thận beta có tác dụng duỗi các cơ của đường dẫn khí, làm giãn rộng đường dẫn khí và dẫn đến việc hô hấp dễ dàng hơn. Chúng là một lớp các tác nhân bắt chước giao cảm tác động trên các thụ thể tuyến thượng thận beta.
Hình 1: Các hợp chất nhóm β- agonist làm giãn phế quản
Các hormone sinh trưởng thuộc nhóm β – agonists có tác dụng kích thích tăng cường quá trình trao đổi chất, chúng điều khiển các chất dinh dưỡng hướng vào mô cơ mà không hướng vào mô mỡ, nhờ đó làm tăng tỷ lệ nạc.
Sự tác động của nhóm β – agonists
Trên động vật, khi được cho ăn với 1 lượng lớn (1.000-6.000mg) mỗi ngày, nhóm chất này kích thích tuyến thượng thận sản sinh corticoid (làm béo) và làm chuyển hóa nhanh các mô mỡ để tăng khối lượng nạc, các sợi cơ phình ra làm tăng tỷ lệ thịt mông, đùi, làm cho da bóng mượt.
Để kích thích vật nuôi (chủ yếu là heo, gà) tăng trọng lượng nhanh chóng trong 1 khoảng thời gian quá ngắn, làm cho hàm lượng các hóa chất này tồn dư trong cơ thể vật nuôi quá cao → khi con người ăn thịt từ những vật nuôi đó → về lâu dài các hóa chất tạo nạc đó sẽ gây nguy hiểm đến tính mạng con người.
Hình 2: Sự khác nhau độ dầy da lưng của heo có sử dụng và không sử dụng hợp chất nhóm β- agonist
Tồn dư của nhóm β – agonists
Đến nay, nhiều nghiên cứu cho thấy khi sử dụng hormone trong chăn nuôi sẽ dẫn đến tình trạng tồn dư hormone trong sản phẩmđộng vật, có thể làm rối loạn cân bằng hormone của người khi sử dụng và gây tác hại đến môi trường, khi hormone được thải ra ngoài, các loại sinh vật khác ăn phải cũng có khả năng gây rối loạn sinh sản, sinh trưởng.
Việc tồn dư hormone sinh trưởng trong thực phẩm là nguyên nhân gây ra những thay đổi bất thường cho sự phát triển của cơ thể, gây biến đổi gene, tác nhân gây ung thư và kích thích những khối u phát triển nhanh hơn.
Ăn thực phẩm tồn dư các hormone thuộc nhóm b-agonist như salbutamol clenbuterol, có thể gây run cơ, tim đập nhanh, thần kinh bị kích thích trong thời gian nhiều ngày. Sử dụng hormone kích thích sinh trưởng trong chăn nuôi cũng gây một số thiệt hại kinh tế trực tiếp như hao hụt lúc giết mổ cao, sự biến đổi màu thịt rất nhanh, thịt mau bị hư hỏng.
Hình 3: Sự khác nhau về màu sắc của thịt heo có sử dụng nhóm b-agonist
Danh mục một số chất cấm trong chăn nuôi
Do các tác hại của hormone trong thực phẩm nên Ủy ban châu Âu đã cấm sử dụng các hormone sinh trưởng kể từ ngày 24/5/2000 và cấm tuyệt đối việc sử dụng kháng sinh trong thức ăn chăn nuôi như là chất kích thích sinh trưởng từngày 01/01/2006.
Tại Việt Nam có các văn bản hướng dẫn kiểm soát việc sử dụng beta-agonist như Nghị định số 8/2010/NĐ-CP ngày 05/02/2010 của Chính phủ về quản lý thức ăn chăn nuôi; Thông tư số 57/2012/TT-BNNPTNT ngày 7/11/2012 quy định việc kiểm tra, giám sát và xử lý vi phạm các chất thuộc nhóm beta – agonist trong chăn nuôi.
Xử lý nghiêm các hành vi vi phạm về an toàn thực phẩm đặc biệt là các hành vi kinh doanh, sử dụng chất beta – agonist trong chăn nuôi theo Nghị định số 90/2017/NĐ-CP ngày 31/07/2017 của Chính phủ về quy định xử phạt vi phạm hành chính về lĩnh vực thú y; công khai rộng rãi các vi phạm sử dụng chất Beta – agonist trên các phương tiện thông tin để cảnh báo nguy cơ cho người tiêu dùng
Đến thời điểm hiện tại, theo quy định của luật pháp Việt Nam thì có tất cả 22 loại chất cấm không được sử dụng trong chăn nuôi như bảng dưới đây.
Bảng 1: Danh mục chất cấm theo Thông tư 28/2014/TT-BNNPTNT
Hình 4: Kiểm tra sử dụng chất cấm trong trang trại nuôi heo
Cách nhận biết thịt heo có chất cấm
Trước tình trạng thịt heo bị nhiễm chất kích nạc khiến người tiêu dùng quan ngại khi sử dụng sản phẩm này. Trong khi loại thực phẩm này lại được dùng rất phổ biến và cần thiết cho cuộc sống nên người tiêu dùng cần phân biệt thịt heo chứa chất cấm và thịt của giống heo siêu nạc để có thể chọn được loại thực phẩm an toàn đảm bảo sức khỏe cho gia đình dựa vào những đặc điểm sau:
Đặc điểm thịt theo siêu nạc: Khi heo còn sống, da có độ căng khác thường, trương mỏng, có cảm giác như ứ nước bên trong. Trên da còn xuất hiện đốm đỏ, heo đi đứng nặng nề, thậm chí còn bại liệt do xương bị mục.
Heo có nạc nhiều vun cao (nạc gần sát với da), heo có mỡ ít, chỉ mỏng khoảng 0,4- 1cm (heo bình thường dày 1,5-2 cm). Thịt heo có màu đỏ như thịt bò, không còn mềm mại (thịt heo bình thường có màu hồng tự nhiên và mịn); khi nấu nướng bị mất chất béo và mùi vị thơm ngon.
Hình 5: Các dấu hiệu nhận biết heo có sử dụng chất cấm
Heo dùng một số loại chất cấm (tạo nạc, tăng trọng…), khi giết thịt thì thịt thường có màu đỏ sậm ngả sang đen, thịt mất đi tính hấp dẫn vốn có. Hoặc trên bề mặt da, đặc biệt ở các vị trí khớp, khuỷu… có những quầng chấm đỏ lan rộng, pha lẫn sậm đen.
Đặc điểm: thịt heo tích nước nhiều, thịt có độ ẩm cao, mặt cắt trên thớ thịt không được mịn, thớ ngắn, độ săn chắc kém. Tại bắp vai, đùi vật nuôi, lượng thịt nạc phát triển bất thường, u lên, màu đỏ au giống thịt bò.
Trên đây là một số thông tin về chất cấm, danh mục các chất cấm và cách nhận biết thịt heo có sử dụng chất cấm./.
Trần Thị Nhung
Phòng quản lý giống và kỹ thuật chăn nuôi
Chi cục Chăn nuôi Thú y tỉnh Bình Dương
- chất cấm li>
- chất cấm Salbutamol li>
- chất cấm trong chăn nuôi li> ul>
- Bổ sung protease trong thức ăn thủy sản: Ý nghĩa đối với khả năng tiêu hóa protein, hiệu quả sử dụng thức ăn và công thức khẩu phần
- Dinh dưỡng trong chăn nuôi lợn bền vững
- Lai bò thịt trên nền bò sữa: Từ giá trị của mỗi lần phối giống đến khát vọng xây dựng bò thịt chất lượng cao mang thương hiệu Việt
- Phân biệt giới tính phôi gia cầm trong trứng tiến bộ công nghệ hướng tới phúc lợi động vật và sản xuất bền vững
- Gia cầm Việt Nam trước ngưỡng 2027: Không thể mãi cạnh tranh bằng “giá rẻ”
- Thúc đẩy chăn nuôi heo bền vững thông qua công nghệ chọn giống và cải tiến di truyền
- Hoa Kỳ: Kiểm soát an toàn TĂCN nuôi theo mô hình 7 lớp phòng ngừa
- Tỷ lệ Arginine/Lysine cần thiết để cải thiện thành tích tăng trưởng của vịt thịt lông trắng
- Khai phá tiềm năng: Tryptophan – Giải pháp toàn diện cho năng suất gà đẻ và phúc lợi gà giống
- Nhu cầu Lysine của gà thịt tăng trưởng chậm giai đoạn từ 43 đến 84 ngày tuổi
Tin mới nhất
T2,09/11/2026
- Quản lý hệ vi sinh vật đường ruột: Hướng tiếp cận mới nhằm nâng cao năng suất chăn nuôi gia cầm
- Giá heo hơi ngày 9/11: Miền Bắc và miền Trung tăng mạnh, cao nhất 49.000 đồng/kg
- Anova Agri đồng hành cùng Trường Đại Học Nông Lâm TP.HCM kiến tạo nhân lực xanh
- R.E.P Lab Tây Nguyên chính thức đi vào hoạt động
- Kiểm soát E. coli trên gia cầm: Từ thách thức dịch bệnh đến giải pháp phòng ngừa chủ động
- Tình hình chăn nuôi tháng 10.2026
- Giá heo hơi ngày 6/11: Đà tăng lan rộng, miền Bắc dẫn đầu
- ANT khởi công trại heo giống quy mô 2.400 con tại Gia Lai
- EuroTier 2026: Asserva giới thiệu công nghệ cho ăn cá thể hóa và ứng dụng AI trong quản lý trại heo nái
- Cargill Việt Nam đồng hành cùng Hội nghị Khoa học Chăn nuôi Á-Úc lần thứ 21 (AAAP 2026)
- Ngành gia cầm Malaysia: Hướng tới tăng năng lực sản xuất và ứng dụng công nghệ
- Vaxxitek® – 20 năm đồng hành cùng ngành gia cầm toàn cầu
- Cargill tiếp tục sản xuất thức ăn cá tại nhà máy Biên Hòa và Hưng Yên
- Vượt qua thách thức Gumboro và H9N2 để nâng cao hiệu quả chăn nuôi gia cầm
- Doanh nghiệp thức ăn chăn nuôi: Chia sẻ khó khăn cùng người chăn nuôi
- Ngành chăn nuôi heo trước thách thức mới trên hành trình phát triển bền vững
- Chuyên gia bàn giải pháp sử dụng kháng sinh có kiểm soát trong chăn nuôi
- Ngành sữa Việt Nam: Cơ hội “bứt phá” từ nội lực
- Dịch tả heo châu Phi: Hiện trạng và giải pháp kiểm soát hiệu quả (Phần 1)
- Bộ NN&MT mở đợt ‘truy quét’ việc lạm dụng chất kích tăng trưởng, tăng trọng



























Bình luận mới nhất