Thời tiết lạnh mang đến nhiều thách thức cho gia súc và gia cầm, ảnh hưởng đến nhu cầu năng lượng, trao đổi chất và sức khỏe tổng thể của chúng. Những thay đổi này yêu cầu điều chỉnh chiến lược dinh dưỡng để duy trì năng suất tối ưu. Bài viết này đề cập đến các chiến lược dinh dưỡng quan trọng cho nhiều loại gia súc và gia cầm khác nhau, tập trung vào vai trò của năng lượng, protein, chất béo, vitamin và khoáng chất, cùng các kỹ thuật cho ăn và quản lý thực tế.

Ảnh Hưởng Của Thời Tiết Lạnh Đến Nhu Cầu Năng Lượng Và Trao Đổi Chất

Môi trường nhiệt độ thấp làm tăng nhu cầu năng lượng của động vật khi chúng phải tiêu hao nhiều năng lượng hơn để duy trì nhiệt độ cơ thể. Gia súc và gia cầm tiếp xúc với thời tiết lạnh giá thường cần thêm năng lượng để đáp ứng nhu cầu duy trì và sản xuất. Quá trình sinh nhiệt do lạnh, tức là cách động vật tạo ra nhiệt thông qua hoạt động trao đổi chất, làm tăng đáng kể nhu cầu năng lượng.

Ví dụ, nghiên cứu về gà thịt trong thời thiết lạnh cho thấy việc tăng năng lượng trao đổi (ME) trong khẩu phần lên 3375 kcal/kg ở môi trường 15,6°C giúp cải thiện trọng lượng cơ thể và hiệu quả sử dụng thức ăn, minh chứng cho nhu cầu năng lượng cao hơn khi trong thời thiết lạnh (McNaughton & Reece, 1982).

Các Loại Thức Ăn Và Bổ Sung Dinh Dưỡng Cho Mùa Lạnh

• Thức Ăn Giàu Năng Lượng: Thức ăn giàu năng lượng, chủ yếu từ chất béo và carbohydrate, rất cần thiết cho động vật trong thời tiết lạnh giá. Chất béo đặc biệt quan trọng nhờ vào mật độ calo cao. Trong nghiên cứu về heo con cai sữa sớm, hiệu quả tích lũy năng lượng được cải thiện khi lượng năng lượng cao hơn được cung cấp trong môi trường nhiệt độ thấp (Noblet & Dividich, 1982).
• Protein: Cung cấp đủ protein là cần thiết để hỗ trợ sự phát triển và sửa chữa mô. Thời tiết lạnh giá làm tăng hiệu quả giữ protein, như được minh chứng ở bò thịt, khi một tỷ lệ lớn hơn của năng lượng trong khẩu phần được giữ lại dưới dạng protein trong khí hậu lạnh (Delfino & Mathison, 1991).
• Vitamin Và Khoáng Chất: Một số vitamin, chẳng hạn như niacin và riboflavin, cần được bổ sung ở lượng cao hơn khi khẩu phần giàu năng lượng được cung cấp trong thời tiết lạnh giá. Các dưỡng chất này hỗ trợ quá trình trao đổi chất và tăng cường hiệu quả sử dụng thức ăn (Berg & Bearse, 1956).

Kỹ Thuật Cho Ăn Và Quản Lý

Để tối ưu hóa khả năng hấp thụ dinh dưỡng và sử dụng năng lượng, thời gian, số lượng và thành phần khẩu phần ăn nên được điều chỉnh trong mùa lạnh. Một số chiến lược thực tiễn bao gồm:

• Tăng Tần Suất Cho Ăn: Cung cấp nhiều bữa nhỏ hơn và thường xuyên hơn giúp duy trì mức năng lượng ổn định trong ngày, đặc biệt trong thời tiết lạnh giá khắc nghiệt.
• Cho Ăn Vào Ban Đêm: Việc cho ăn vào cuối buổi tối có thể giúp duy trì nhiệt độ cơ thể qua đêm khi nhiệt độ giảm mạnh.
• Bổ Sung Thức Ăn: Bổ sung chất béo hoặc các chất bổ sung năng lượng như coenzyme Q10 đã được chứng minh là cải thiện sự phát triển và tình trạng chống oxy hóa ở gia cầm chịu stress do lạnh (Bayril et al., 2020).

Chiến Lược Cụ Thể Theo Loài

• Bò: Bò chịu lạnh tốt, nhưng nhu cầu năng lượng duy trì của chúng tăng 41% trong thời tiết lạnh giá. Chúng cần các chế độ ăn giàu calo, tập trung vào chất béo và protein để duy trì cân bằng năng lượng và tránh sụt giảm sản lượng (Young, 1981).
• Heo: Heo con đặc biệt nhạy cảm với lạnh, và nghiên cứu cho thấy việc tăng mật độ năng lượng trong khẩu phần ăn giúp cải thiện tăng trọng và sản xuất nhiệt (Noblet & Dividich, 1982).
• Gia Cầm (Gà Và Gà Tây): Gà cần nhiều năng lượng hơn trong thời tiết lạnh giá, do đó, cần điều chỉnh khẩu phần ăn để duy trì năng suất. Khẩu phần ăn giàu năng lượng và bổ sung protein hỗ trợ sự phát triển của gà thịt khi trong thời thiết lạnh, trong khi gà đẻ cần tăng cường năng lượng để sản xuất trứng tối ưu (McNaughton & Reece, 1982).

Các Yếu Tố Môi Trường: Nước Uống, Chuồng Trại Và Quản Lý Stress

• Nước: Thời tiết lạnh có thể làm giảm lượng nước uống, dẫn đến mất nước và giảm lượng thức ăn tiêu thụ. Đảm bảo nguồn nước sạch, không bị đóng băng là rất quan trọng.
• Chuồng Trại: Chuồng trại cách nhiệt giúp giảm nhu cầu năng lượng để điều chỉnh thân nhiệt. Tuy nhiên, cần tránh tình trạng quá tải, có thể gây stress và làm suy giảm hệ miễn dịch.
• Quản Lý Stress: Giảm stress do lạnh bằng cách cung cấp chỗ trú ẩn, chất độn chuồng và hệ thống thông gió hợp lý giúp cải thiện phúc lợi và năng suất của động vật. Ví dụ, việc cung cấp nơi trú ẩn đủ cho gà con là rất quan trọng vì chúng dễ bị stress do lạnh (Bayril et al., 2020).

Kết Luận

Thời tiết lạnh làm tăng đáng kể nhu cầu năng lượng của gia súc và gia cầm, yêu cầu các biện pháp can thiệp dinh dưỡng chiến lược để duy trì năng suất. Thức ăn giàu năng lượng, cung cấp đủ protein, vitamin và lịch trình cho ăn phù hợp là những yếu tố quan trọng để vượt qua các thách thức do khí hậu lạnh. Mỗi loài có nhu cầu riêng, nhưng với các kỹ thuật quản lý và kiểm soát môi trường thích hợp, người chăn nuôi có thể đảm bảo vật nuôi của mình khỏe mạnh và năng suất trong suốt mùa đông.

Ecovet Team

Nguồn: ecovet.com.vn