[Chăn nuôi Việt Nam] – Di truyền thích ứng, năng lượng thuần, khoáng hữu cơ và giải pháp tiêu hóa đang mở ra hướng nâng hiệu quả, giảm chi phí và phát triển chăn nuôi heo bền vững.

Trong bối cảnh ngành chăn nuôi heo đang phải đối mặt với áp lực chi phí sản xuất, biến động giá nguyên liệu, dịch bệnh và yêu cầu ngày càng cao về phát triển bền vững, việc tối ưu dinh dưỡng và sức khỏe vật nuôi được xem là chìa khóa để nâng cao hiệu quả sản xuất. Tại hội thảo “Chung tay chăm sóc đàn heo – Hướng tới một nền nông nghiệp phát triển và bền vững” do Công ty Olmix Asialand Việt Nam tổ chức ngày 15/6 tại TP.HCM, các giải pháp về di truyền, dinh dưỡng chính xác, khoáng hữu cơ và hỗ trợ tiêu hóa đã được giới thiệu nhằm nâng cao hiệu quả chăn nuôi heo.

Di truyền thích ứng và dinh dưỡng chính xác

Bà Gisèle Passin (Axiom) chia sẻ về chọn giống heo thích ứng khí hậu nhiệt đới và nâng cao hiệu quả chăn nuôi

Mở đầu phần trình bày, bà Gisèle Passin, đại diện Axiom, chia sẻ về xu hướng cải tiến di truyền và tối ưu hóa dinh dưỡng trong chăn nuôi heo vùng nhiệt đới. Theo bà Passin, trong nhiều năm qua, công tác chọn giống chủ yếu tập trung vào các chỉ tiêu như tăng trưởng nhanh, khả năng sinh sản cao và hiệu quả sử dụng thức ăn. Tuy nhiên, trước những thay đổi ngày càng rõ nét của môi trường sản xuất, các tiêu chí lựa chọn hiện nay đã mở rộng sang khả năng miễn dịch, sức bền, khả năng thích nghi với khí hậu nóng ẩm và sức khỏe tổng thể của vật nuôi.

“Axiom hiện phát triển chương trình chọn giống dựa trên nhiều nhóm tính trạng quan trọng như khả năng sinh sản của nái, hiệu quả sử dụng thức ăn, sức khỏe đàn, chất lượng thịt và khả năng thích nghi với môi trường. Công nghệ giải trình tự gen, phân tích dữ liệu lớn và trí tuệ nhân tạo được tích hợp nhằm nâng cao độ chính xác trong công tác chọn lọc”, bà Passin cho biết.

Đối với các quốc gia nhiệt đới như Việt Nam, khả năng chống chịu stress nhiệt đang trở thành yếu tố có ý nghĩa quyết định đến hiệu quả sản xuất. Nhiệt độ và độ ẩm cao khiến vật nuôi giảm lượng thức ăn tiêu thụ, giảm khả năng tăng trưởng, ảnh hưởng đến hệ miễn dịch cũng như năng suất sinh sản. Ở heo nái, stress nhiệt không chỉ làm giảm lượng ăn mà còn kéo theo nhiều hệ lụy như giảm sản lượng sữa, suy giảm chất lượng heo con, kéo dài thời gian động dục trở lại sau cai sữa và ảnh hưởng đến tuổi thọ khai thác của đàn nái.

Theo bà Passin, một con nái có tiềm năng di truyền cao nhưng không thích nghi được với điều kiện sản xuất thực tế sẽ khó duy trì năng suất ổn định trong thời gian dài. Vì vậy, mục tiêu hiện nay không chỉ là tạo ra những đàn heo có năng suất cao mà còn phải khỏe mạnh và đủ sức chống chịu trước áp lực môi trường.

Bà Passin cho rằng di truyền và dinh dưỡng là hai yếu tố không thể tách rời. Tiềm năng di truyền chỉ được phát huy khi vật nuôi được cung cấp khẩu phần phù hợp, trong khi dinh dưỡng chính xác chỉ thực sự hiệu quả nếu đàn heo có khả năng hấp thu và chuyển hóa tốt các dưỡng chất được cung cấp. Trong điều kiện nhiệt đới, việc xây dựng khẩu phần cho heo nái cần hướng đến mục tiêu duy trì lượng ăn tối đa, giảm nhiệt sinh ra trong quá trình chuyển hóa và hỗ trợ sức khỏe đường ruột. Một số giải pháp được giới thiệu gồm tăng mật độ năng lượng trong khẩu phần, sử dụng hợp lý nguồn chất béo, cân đối protein thô, tối ưu axit amin và quản lý chất xơ phù hợp.

Theo bà Passin, chất xơ không nên được xem đơn thuần là thành phần làm đầy khẩu phần. Chất lượng chất xơ, tỷ lệ chất xơ hòa tan và không hòa tan, khả năng giữ nước cũng như tốc độ lên men trong đường ruột đều có tác động trực tiếp đến sức khỏe và khả năng sinh sản của heo nái. Việc bổ sung nguồn chất xơ phù hợp giúp hạn chế táo bón, hỗ trợ hoạt động tiêu hóa, cải thiện quá trình sinh sản và giảm nguy cơ xuất hiện các hội chứng liên quan đến viêm tử cung hoặc mất sữa sau sinh.

Một trong những nội dung nhận được nhiều sự quan tâm tại hội thảo là ứng dụng hệ thống năng lượng thuần trong xây dựng khẩu phần ăn. “Năng lượng là thành phần chiếm tỷ trọng lớn nhất trong chi phí thức ăn. Nếu đánh giá không chính xác giá trị năng lượng của nguyên liệu, người chăn nuôi có thể phải đối mặt với tình trạng tăng chi phí nhưng hiệu quả sản xuất không tương xứng”, bà Passin nhấn mạnh.

Khác với hệ thống năng lượng tiêu hóa hoặc năng lượng trao đổi, năng lượng thuần phản ánh chính xác hơn lượng năng lượng thực sự được cơ thể vật nuôi sử dụng sau khi đã trừ đi phần nhiệt phát sinh trong quá trình chuyển hóa. Trong điều kiện khí hậu nóng ẩm, cách tiếp cận này càng trở nên quan trọng. Các nguyên liệu giàu chất béo và tinh bột thường tạo ra ít nhiệt hơn so với protein hoặc chất xơ khi được chuyển hóa trong cơ thể. Điều đó giúp đàn heo tận dụng thức ăn hiệu quả hơn và giảm tác động bất lợi của stress nhiệt.

Theo bà Passin, việc xây dựng khẩu phần dựa trên hệ thống năng lượng thuần sẽ ngày càng trở nên quan trọng trong chăn nuôi hiện đại, giúp nâng cao hiệu quả sử dụng thức ăn, giảm chi phí và tối ưu năng suất trong điều kiện sản xuất thực tế.

Khoáng hữu cơ và giải pháp dinh dưỡng nâng cao

Bà Ronalyn Cardona (Olmix châu Á) giới thiệu giải pháp khoáng hữu cơ và hỗ trợ tiêu hóa cho heo

Tiếp nối chương trình, bà Ronalyn Cardona, Chuyên viên Kỹ thuật Olmix châu Á, trình bày về vai trò của khoáng hữu cơ trong nâng cao hiệu quả sản xuất và phát triển chăn nuôi bền vững. Theo bà Cardona, mặc dù chỉ chiếm tỷ lệ nhỏ trong khẩu phần nhưng khoáng chất tham gia vào hầu hết các hoạt động sinh lý quan trọng của cơ thể vật nuôi như phát triển hệ xương, hình thành máu, duy trì miễn dịch, sinh sản, chuyển hóa năng lượng và hoạt động của hệ thần kinh. Tuy nhiên, hiệu quả sử dụng khoáng phụ thuộc rất lớn vào khả năng hấp thu của vật nuôi.

“Nhiều nguồn khoáng vô cơ truyền thống có thể bị tương tác với phytate, chất xơ hoặc các thành phần khác trong đường tiêu hóa, từ đó làm giảm tỷ lệ hấp thu và gia tăng lượng khoáng bị thải ra môi trường”, bà Cardona cho biết.

Để giải quyết vấn đề này, Olmix giới thiệu Olmix Elements – dòng khoáng hữu cơ thế hệ mới được phát triển theo hướng nâng cao khả dụng sinh học của các nguyên tố vi lượng. Theo bà Cardona, các nguyên tố khoáng được liên kết với các ligand chứa carbon, đặc biệt là axit amin và peptide nhỏ nhằm tạo nên cấu trúc chelate ổn định. Nhờ đó, khoáng có thể tận dụng tốt hơn các cơ chế hấp thu tự nhiên của cơ thể, hạn chế thất thoát trong đường tiêu hóa và nâng cao hiệu quả sử dụng.

Danh mục sản phẩm Olmix Elements bao gồm nhiều nguyên tố thiết yếu như kẽm, đồng, sắt, mangan, selen, cobalt, crom, canxi và magie. Bà Cardona cho biết, quy trình sản xuất được xây dựng qua nhiều công đoạn từ thủy phân protein, chuẩn bị axit amin, phối hợp với nguồn khoáng vô cơ, chelate hóa bằng enzyme đến sấy phun thành phẩm nhằm tạo ra sản phẩm có độ ổn định cao và khả dụng sinh học tốt hơn.

Một trong những lợi ích được nhấn mạnh là khả năng nâng hiệu quả hấp thu mà không cần gia tăng quá mức lượng khoáng bổ sung. Theo bà Cardona, khi khả năng hấp thu được cải thiện, lượng khoáng thất thoát theo phân cũng giảm đáng kể. Điều này không chỉ giúp tối ưu hiệu quả kinh tế mà còn góp phần giảm áp lực lên môi trường chăn nuôi.

Bên cạnh giải pháp khoáng hữu cơ, hội thảo cũng giới thiệu MFeed+, sản phẩm hỗ trợ tiêu hóa được phát triển dựa trên công nghệ OEA của Olmix. Theo bà Cardona, công nghệ này kết hợp giữa đất sét và chiết xuất rong biển nhằm tạo thành phức hợp Algoclay, giúp gia tăng khả năng tiếp xúc giữa enzyme và cơ chất, đồng thời hỗ trợ ổn định hoạt tính enzyme trong đường tiêu hóa.

Các kết quả nghiên cứu được trình bày tại hội thảo cho thấy MFeed+ có khả năng cải thiện tiêu hóa chất khô, chất hữu cơ, chất xơ, năng lượng và axit amin trong khẩu phần. Kết quả thử nghiệm thực địa tại Việt Nam ghi nhận nhóm heo sử dụng MFeed+ đạt tốc độ tăng trọng bình quân ngày cao hơn, hệ số chuyển đổi thức ăn thấp hơn và khối lượng cuối kỳ cao hơn so với nhóm đối chứng.

Đối với người chăn nuôi, đây là yếu tố đặc biệt quan trọng bởi chi phí thức ăn hiện vẫn chiếm tỷ trọng lớn nhất trong giá thành sản xuất. “Trước những biến động của thị trường nguyên liệu, dịch bệnh và thời tiết cực đoan, ngành chăn nuôi heo cần chuyển dần từ phương thức quản lý dựa trên kinh nghiệm sang mô hình sản xuất dựa trên dữ liệu, khoa học và công nghệ”, bà Cardona chia sẻ.

Theo bà, việc lựa chọn giống thích nghi tốt hơn với điều kiện nhiệt đới, xây dựng khẩu phần dựa trên năng lượng thuần, sử dụng khoáng hữu cơ có khả dụng sinh học cao và áp dụng các giải pháp hỗ trợ tiêu hóa là những mắt xích quan trọng giúp nâng cao hiệu quả sản xuất.

Tại buổi hội thảo, các nội dung được trình bày cho thấy phát triển chăn nuôi bền vững không thể dựa vào một công nghệ đơn lẻ mà cần sự phối hợp đồng bộ giữa di truyền, dinh dưỡng, sức khỏe đường ruột, quản lý môi trường và công nghệ phụ gia.

Thông điệp “Chung tay chăm sóc đàn heo” vì thế không chỉ mang ý nghĩa khẩu hiệu mà phản ánh xu hướng phát triển của ngành chăn nuôi hiện đại. Một đàn heo khỏe mạnh bắt đầu từ con giống phù hợp, được nuôi dưỡng bằng khẩu phần chính xác, được hỗ trợ bởi hệ tiêu hóa khỏe mạnh và được quản lý trong môi trường sản xuất tối ưu. Đó cũng là con đường để ngành chăn nuôi heo Việt Nam nâng cao hiệu quả kinh tế, tăng khả năng cạnh tranh và hướng tới mục tiêu phát triển bền vững trong những năm tới.

Phạm Huệ