[Tạp chí Chăn nuôi Việt Nam] – Sự kiện Trung tâm Thực nghiệm và Bảo tồn vật nuôi (Viện Chăn nuôi) chọn lọc, lai tạo thành công gà lông màu kiêm dụng VBT1 đã khắc phục một số nhược điểm của một số giống gà lông màu nuôi làm mái nền sinh sản ở nước ta.

Giống gà VBT1 bố mẹ tại Trung tâm Thực nghiệp và Bảo tồn vật nuôi

Trong các cơ sở sản xuất giống gia cầm tại miền Bắc, đặc biệt là vùng chăn nuôi gà thả vườn nổi tiếng như Yên Thế (Bắc Giang), Phú Bình (Thái Nguyên); Chí Linh (Hải Dương), Vĩnh Phúc, Bắc Ninh, Hà Nội đều không lạ gì với các giống gà bố mẹ có nguồn gốc từ giống gà Lương Phượng. Sở dĩ nói vậy vì suốt 5 năm trở lại đây, gà Lượng Phượng là nguồn chủ đạo được các nhà chăn nuôi sử dụng làm mái nền để lai tạo với một số giống gà bản địa như: gà Ri, Mía, Hồ, Đông Tảo, gà chọi để cho ra các sản phẩm gà lai thương phẩm là Ri lai, Mía lai, lai Hồ, lai Chọi, Đông Tảo lai. Con lai tạo ra có màu sắc đẹp, chất lượng thịt thơm ngon được người tiêu dùng rất mến mộ.

Tuy nhiên, gà Lương Phượng còn một số hạn chế như, năng suất trứng/mái/ 72 tuần tuổi thấp (160 – 165 quả), tiêu tốn thức ăn/10 trứng cao (2.6 – 2.8 kg), lớp mỡ dưới da dày nên khả năng chống chịu với thời tiết khí hậu ngày càng nóng lên là vấn đề bất cập, làm giảm năng suất trứng rất lớn. Ngoài ra nếu không chuẩn bị chống nóng tốt gà sẽ bị chết nóng nhiều gây thiệt hại đến kinh tế cho người chăn nuôi.

Xuất phát từ tình hình thực tiễn đó, Trung tâm Thực nghiệm và Bảo tồn vật nuôi đã nghiên cứu, chọn lọc và lai tạo thành công gà VBT1 được sử dụng làm mái nền lai với một số giống gà bản địa với nhiều tính năng ưu việt được đánh giá là sản phẩm mới có tiềm năng và lợi thế về chất lượng thịt và năng suất trứng, đáp ứng nhu cầu tiêu dùng gà thịt lông màu chất lượng cao. Đây là một công trình nghiên cứu khoa học về lai tạo giống gà có năng suất, chất lượng cao tạo vật nuôi chủ lực trong tái cơ cấu ngành chăn nuôi, mang lại hiệu quả kinh tế cho người nông dân cũng như định hướng, sử dụng và phát triển hiệu quả nguồn gen gà VBT1 tại Việt Nam.

Theo Thạc sỹ Nguyễn Thị Mười, Phó Giám đốc phụ trách Trung tâm Thực nghiệm và Bảo tồn vật nuôi cho biết, gà VBT1 có nhiều ưu điểm vượt trội đó là năng suất trứng cao đạt 175 – 180 quả/ mái/ 72 tuần tuổi, tăng hơn 10 – 12% so với gà Lương Phượng); tiêu tốn thức ăn/ 10 trứng thấp 2,4 – 2,5 kg. Tỉ lệ ấp nở gà loại 1 đạt trên 80%. Ngoài ra khi nuôi gà VBT1 theo hướng thịt kết quả mổ khảo sát cho thấy tỉ lệ mỡ bụng của VBT1 đến 12 tuần tuổi thấp đạt 1,88% trong khi đó tỷ lệ mỡ bụng của gà Lương Phượng là 3,27% nên khả năng chống chịu nóng của gà VBT1 cũng vì thế mà tốt hơn một số giống gà lông màu khác.

Đặc biệt, qua thực tế sản xuất, gà VBT1 nuôi sinh sản có khả năng chịu nóng rất tốt, nhiệt độ chuồng nuôi 36 – 37 0C thể trạng gà vẫn bình thường, trong khi đó một số giống gà như gà Lương Phượng có biểu hiện chết nóng và giảm đẻ khá cao, gây thiệt hại về kinh tế. Do vậy, với biến đổi khí hậu, nhiệt độ môi trường ngày càng tăng cao thì sự lựa chọn gà VBT1 nuôi sinh sản là một trong những lựa chọn thông minh trong cơ cấu vật nuôi của ngành chăn nuôi gia cầm nước ta.

Dự kiến năm 2016, mỗi tháng Trung tâm Thực nghiệm và Bảo tồn vật nuôi sẽ cung cấp ra thị trường trên 2 vạn gà mái VBT1 01 ngày tuổi để sử dụng làm mái nền. Sản phẩm gà VBT1 đang được các hộ, trang trại nuôi gà bố mẹ sản xuất trứng giống quan tâm và đánh giá cao bởi năng suất trứng và tỷ lệ ấp nở cao, khả năng chịu nóng tốt mà vẫn giữ được các đặc điểm quý của gà Lương Phượng đó là sản phẩm con lai giữa VBT1 với các giống gà nội truyền thống như gà Ri, Mía, Hồ, Đông Tảo, gà Chọi … cho sản phẩm con lai có bộ lông đẹp, chất lượng thịt thơm ngon được thị trường chấp nhận.

Là một trong những hộ đầu tiên nuôi giống gà bố mẹ VBT1, anh Phan Trần Xuân ở phường Cộng Hòa, Chí Linh, Hải Dương chia sẻ: “Nhà tôi chăn nuôi gà sinh sản nhiều năm rồi. Những năm trước gặp nhiều khó khăn, thời tiết nắng nóng, xử lý không được tốt nên gà giảm đẻ từ 30 – 50%, thậm chí là sốc nhiệt làm gà chết. Song từ 2 năm nay nuôi gà VBT1 thì sức chịu nóng tốt hơn hẳn, không bị ảnh hưởng bởi thời tiết, sức sinh sản tốt, tỉ lệ đỉnh điểm từ 75 – 80%, kéo dài từ 60 – 80 ngày, so với con lượng phương thì cao hơn từ 10-15%. Độ tiêu tốn thức ăn của VBT1 này là 1,1 – 1,2 lạng/ ngày, trong khi con Lương Phượng là 1,4 -1,5 lạng/ ngày. Hơn nữa, gà VBT1 cũng rất dễ nuôi, độ đồng đều cao, kháng bệnh tốt hơn so với các con khác. Giá thị trường hiện là 3.200/ quả trứng, với 1.000 con, thu nhập 1 ngày khoảng 1 triệu. Tùy từng thời điểm, nếu thị trường giá tăng cao, có lúc đạt 7.000 – 8.000 thì lời nhuận còn cao hơn.”

Đánh giá về giống gà lai thương phẩm mang 50% máu VBT1, anh Mẫn Xuân Công, một hộ chuyên ấp trứng, bán giống gà con tại phố Hoa, Hiệp Hòa (Bắc Giang) nhận xét: Hiện anh đang thu mua trứng VBT1 cao hơn trứng Lương Phượng từ 300 – 500 đồng/ quả. Trứng này nở dóc hơn, ra con mượt hơn, màu đẹp hơn. Phần lớn người dân nuôi gà chuyên nghiệp hiện nay chuộng con VBT thương phẩm hơn con Lương Phượng.

Nguyên Huân