Giảm phát thải trong chăn nuôi giúp bảo vệ môi trường, hạn chế biến đổi khí hậu, tăng hiệu quả sản xuất, tối ưu hóa chi phí và năng suất, đồng thời tạo cơ hội để ngành chăn nuôi thực hiện cam kết quốc tế, đáp ứng tiêu chuẩn xuất khẩu và xây dựng hình ảnh sản xuất bền vững.

Khí mê-tan phát sinh từ chăn nuôi bò sữa đang là vấn đề toàn cầu, bởi đây là loại khí gây hiệu ứng nhà kính mạnh gấp nhiều lần so với CO₂. Nếu ở Việt Nam, việc giảm phát thải khí mê-tan trong chăn nuôi mới ở bước khởi đầu, thì tại New Zealand, quốc gia nổi tiếng với ngành bò sữa thì các trang trại đã áp dụng nhiều công nghệ tiên tiến, cho thấy sự khác biệt rõ rệt.

Giảm phát thải khí mê-tan từ thiết bị cản biến gắn trên gia súc.

New Zealand hiện có hơn 5 triệu con bò sữa trong khi dân số chỉ khoảng 5 triệu người, tức mỗi người “sở hữu” một con bò. Ngành chăn nuôi ở đây chiếm tỷ trọng lớn trong nền kinh tế, nên giảm khí thải từ bò không chỉ là vấn đề môi trường mà còn gắn trực tiếp với sự phát triển bền vững. Chính phủ New Zealand đã yêu cầu các trang trại bắt buộc ghi chép, đo đạc và báo cáo lượng khí phát thải, đồng thời tài trợ nghiên cứu về thức ăn và phụ gia giảm mê-tan.

Tại nhiều trang trại, bò được cho ăn khẩu phần phối trộn khoa học với các loại phụ gia như dầu thực vật, tảo đỏ hay chất 3-NOP, giúp giảm phát thải mê-tan tới 30 – 40%. Ngoài ra, họ còn sử dụng hệ thống cảm biến gắn trên bò để theo dõi quá trình tiêu hóa, đo lượng khí thải từng cá thể, từ đó điều chỉnh khẩu phần phù hợp. Một số mô hình còn tận dụng công nghệ phân tích dữ liệu lớn (Big Data) để tối ưu hóa dinh dưỡng và dự đoán mức phát thải theo mùa.

Các nghiên cứu của Viện Chăn nuôi (Bộ Nông nghiệp và Môi trường) cho thấy, phát thải mê-tan từ quá trình lên men đường tiêu hóa chiếm tỷ lệ cao trong tổng phát thải của ngành, kế đến là phát thải từ quản lý phân gia súc. Các kết quả nghiên cứu chuyên ngành trong thời gian qua đã chỉ ra nhiều nhóm giải pháp có tác động trực tiếp hoặc gián tiếp đến việc giảm phát thải mê-tan trong chăn nuôi và có thể triển khai theo điều kiện đặc thù của Việt Nam.

Theo các chuyên gia của Viện Chăn nuôi, dù có sự khác biệt về trình độ công nghệ và quy mô, Việt Nam hoàn toàn có thể học hỏi từ New Zealand. Việc thử nghiệm phụ gia giảm mê-tan, tăng cường sử dụng phụ phẩm giàu tinh bột, hay xây dựng mô hình trang trại xanh có thể là bước đi khả thi. Nếu được hỗ trợ bằng chính sách và công nghệ, ngành bò sữa Việt Nam không chỉ tăng năng suất, giảm phát thải, mà còn tiến gần hơn đến mục tiêu phát triển nông nghiệp bền vững trong tương lai.

Như Mai

Bnews/TTXVN