[Chăn nuôi Việt Nam] – Ngày 15/6/2026, tại TP. Hồ Chí Minh, công ty Hendrix Genetics Swine phối hợp cùng Hiệp hội Chăn nuôi TP. Đồng Nai tổ chức tọa đàm với chủ đề “Giải pháp con giống heo đáp ứng mọi kỳ vọng”. Tọa đàm tập trung trao đổi các giải pháp di truyền giống, an toàn sinh học và nâng cao hiệu quả sản xuất trong chăn nuôi heo.

Tham dự tọa đàm có ông Nguyễn Trí Công, Chủ tịch Hiệp hội Chăn nuôi TP. Đồng Nai; ông Nguyễn Kim Đoán, Phó Chủ tịch Hiệp hội Chăn nuôi TP. Đồng Nai; ông Hồ Ngọc Hải, đại diện Cục Chăn nuôi khu vực phía Nam cùng nhiều chuyên gia, doanh nghiệp và nhà chăn nuôi.

Toàn cảnh buổi tọa đàm chủ đề: Giải pháp con giống heo đáp ứng mọi kỳ vọng. Ảnh: Thùy Linh

Ngành chăn nuôi heo cần những giải pháp chiến lược trong giai đoạn chuyển đổi

Phát biểu khai mạc, ông Hugues Six, Tổng Giám đốc khu vực Đông và Đông Nam Á của Hendrix Genetics Swine, cho biết ngoài mục tiêu cung cấp con giống chất lượng cao, Hendrix Genetics Swine còn tập trung giải quyết những thách thức lớn mà ngành chăn nuôi đang đối mặt, đặc biệt là nguy cơ dịch bệnh như dịch tả heo châu Phi (ASF) và các mối đe dọa mới nổi khác. Hiện nay, doanh nghiệp đang cung cấp ra thị trường hai chương trình con giống là Hypor và Danish Genetics.

Ông Hugues Six, Tổng Giám đốc khu vực Đông và Đông Nam Á, Hendrix Genetics Swine. Ảnh: Thùy Linh

Theo ông Hugues Six, cách đây khoảng 30 năm, Hendrix Genetics Swine đã hình thành ý tưởng xây dựng các hệ thống trang trại có khả năng hạn chế tối đa sự xâm nhập của các tác nhân gây bệnh. Từ định hướng đó, tập đoàn phát triển giải pháp Progeny – mô hình tự sản xuất heo hậu bị trong hệ thống đàn khép kín.

Với giải pháp này, trang trại chỉ tiếp nhận đàn heo cụ kỵ/ông bà thuần chủng một lần duy nhất, sau đó đóng đàn và không tiếp nhận thêm heo sống từ bên ngoài. Việc cập nhật tiến bộ di truyền được thực hiện thông qua nguồn tinh heo từ hệ thống giống toàn cầu của Hendrix Genetics Swine, kết hợp với sự hỗ trợ kỹ thuật, chuyển giao quy trình chọn lọc và quản lý đàn.

Ông Hugues Six cho rằng, việc đưa heo mới vào trang trại là một trong những nguy cơ lớn nhất đưa mầm bệnh xâm nhập vào đàn. Trong khi đó, ngành chăn nuôi hiện nay đứng trước một nghịch lý: người chăn nuôi muốn hạn chế nhập heo để bảo đảm an toàn sinh học nhưng đồng thời vẫn cần liên tục cập nhật tiến bộ di truyền nhằm nâng cao năng suất. Việc áp dụng chương trình Progeny có thể mang lại lợi ích trên cả hai khía cạnh là duy trì trạng thái an toàn sinh học thông qua mô hình đàn đóng và nâng cao hiệu quả sản xuất nhờ cập nhật liên tục nguồn gen mới.

“Chương trình có thể giúp tăng hiệu quả kinh tế khoảng 175.000 đồng/con heo thịt/năm, đồng thời có thể thiết kế tổ hợp giống phù hợp với từng hệ thống sản xuất và điều kiện của từng khu vực. Mô hình này có thể áp dụng từ các trang trại quy mô khoảng 1.200 nái”, ông Hugues Six cho hay.

Ông Nguyễn Trí Công, Chủ tịch Hiệp hội Chăn nuôi TP. Đồng Nai chia sẻ tại sự kiện. Ảnh: Thùy Linh

Chia sẻ tại sự kiện, ông Nguyễn Trí Công, Chủ tịch Hiệp hội Chăn nuôi TP. Đồng Nai cho rằng, ngành chăn nuôi Việt Nam đang trải qua một giai đoạn sàng lọc khắc nghiệt khi dịch bệnh diễn biến phức tạp, yêu cầu về an toàn sinh học ngày càng nghiêm ngặt, đặt ra bài toán sống còn đối với người chăn nuôi.

“Trước những thách thức này, ngành chăn nuôi cần các giải pháp mang tính chiến lược và dài hạn nhằm bảo vệ sinh kế người chăn nuôi, nâng cao hiệu quả sản xuất và hướng tới xây dựng một nền chăn nuôi tự cường, an toàn và phát triển bền vững”, ông Nguyễn Trí Công nhận định.

Kinh nghiệm quốc tế trong khai thác giá trị di truyền và phát triển phân khúc thịt heo cao cấp

Tại tọa đàm, ông Manuel Revilla, Giám đốc Dịch vụ khách hàng toàn cầu của Hendrix Genetics Swine, chia sẻ câu chuyện phát triển các chương trình lai tạo giữa giống heo Iberico của Tây Ban Nha với các dòng Duroc chọn lọc.

Ông Manuel Revilla, Giám đốc Dịch vụ khách hàng toàn cầu Hendrix Genetics Swine. Ảnh: Thùy Linh

Heo Iberico nổi tiếng nhờ khả năng tích lũy mỡ nội cơ cao, tạo nên chất lượng thịt mềm, mọng nước và hương vị đặc trưng, phục vụ phân khúc thịt heo cao cấp. Tuy nhiên, giống heo này có những hạn chế về hiệu quả sản xuất như hệ số chuyển hóa thức ăn (FCR) cao, tốc độ tăng trưởng và năng suất sinh sản chưa tối ưu.

Để giải quyết bài toán vừa bảo tồn chất lượng thịt truyền thống vừa cải thiện hiệu quả chăn nuôi, Hendrix Genetics Swine đã phát triển các dòng Duroc có chất lượng thịt vượt trội để lai với Iberico. Kết quả giúp duy trì tỷ lệ mỡ giắt, độ mềm và hương vị đặc trưng của thịt, đồng thời cải thiện khả năng sinh sản, tăng khối lượng heo con sơ sinh và hiệu quả sản xuất.

“Trong giai đoạn 2019 – 2024, chương trình chọn lọc trên dòng Duroc Kanto đã cải thiện thêm khoảng 0,4% tỷ lệ mỡ giắt, góp phần tạo ra tổ hợp lai vừa nâng cao hiệu quả sản xuất, vừa duy trì được những giá trị cốt lõi về chất lượng thịt”, ông Manuel Revilla cho hay.

Theo ông Manuel Revilla, mô hình này đã được ứng dụng tại nhiều thị trường như Nhật Bản, Đài Loan, Hàn Quốc và Philippines, hướng tới phân khúc tiêu dùng thịt heo cao cấp. Từ kinh nghiệm quốc tế, ông cũng đặt ra câu hỏi về khả năng khai thác các giống heo bản địa có hương vị đặc trưng tại Việt Nam như lợn Móng Cái, thông qua các chương trình lai tạo phù hợp nhằm tạo ra sản phẩm thịt có giá trị gia tăng cao và khả năng cạnh tranh trên thị trường quốc tế.

Phân vùng an toàn sinh học – yếu tố nền tảng để bảo vệ sức khỏe đàn heo

Trình bày về chiến lược phân vùng trong trang trại, bác sĩ thú y Wouter Deley, Quản lý cấp cao về thú y và sức khỏe đàn vật nuôi của Hendrix Genetics Swine, cho biết nguyên tắc quan trọng nhất trong an toàn sinh học là tách biệt các khu vực có mức độ nguy cơ khác nhau.

Bác sĩ thú y Wouter Deley, Quản lý cấp cao về thú y và sức khỏe đàn vật nuôi, Hendrix Genetics Swine. Ảnh: Thùy Linh

Theo ông, một trang trại tối thiểu cần xây dựng ba vùng an toàn sinh học gồm vùng bên ngoài, vùng đệm và khu vực sản xuất có heo. Việc phân chia nhiều lớp bảo vệ giúp giảm thiểu nguy cơ đưa tác nhân gây bệnh từ khu vực bẩn vào khu vực sạch, đồng thời tạo điều kiện để các quy trình vận hành trở nên thực tế và có thể duy trì lâu dài.

Ông cho biết, ba lần sát trùng liên tiếp có thể đạt hiệu quả đến 99,9% nếu quy trình được thiết kế đơn giản, chi phí hợp lý và có khả năng lặp lại, tuân thủ thường xuyên. Một trong những biện pháp được khuyến nghị là thay trang phục và sát trùng nhiều lần khi di chuyển giữa các khu vực có cấp độ an toàn sinh học khác nhau.

“Nguyên tắc “tránh tiếp xúc luôn tốt hơn kiểm soát tiếp xúc” cần được đặt lên hàng đầu. Mỗi trang trại cần đánh giá điều kiện thực tế để xây dựng hệ thống an toàn sinh học phù hợp, tránh áp dụng các biện pháp quá phức tạp khiến việc thực hiện không được duy trì nhất quán”, ông Wouter Deley cho hay.

Cũng theo ông, năm yếu tố quan trọng cần được chú trọng gồm: xác định rõ các vùng an toàn sinh học trong trang trại; đánh giá mức độ tách biệt giữa các vùng; nhận diện các điểm tiếp xúc có nguy cơ; xây dựng quy trình quản lý các tiếp xúc không thể tránh khỏi; và thực hiện các quy trình một cách chi tiết, nhất quán.

Theo ông Wouter Deley, những hệ thống trang trại tổ chức và thực hiện an toàn sinh học tốt nhất sẽ có khả năng duy trì tình trạng sức khỏe đàn vật nuôi ở mức cao nhất.

Hệ thống đàn khép kín Progeny và yêu cầu vận hành

Ông Jean-Marc Laurent, Giám đốc thử nghiệm khu vực Đông Nam Á của Hendrix Genetics Swine, cho biết mục tiêu của hệ thống Progeny là tạo ra đàn nái thương mại F1 lai hai máu có năng suất cao nhờ khai thác ưu thế lai, đồng thời giảm nguy cơ đưa mầm bệnh từ bên ngoài vào trang trại.

Ông Jean-Marc Laurent, Giám đốc thử nghiệm khu vực Đông Nam Á, Hendrix Genetics Swine. Ảnh: Thùy Linh

Trong mô hình đàn mở, heo hậu bị F1 thường được sản xuất tại các trại nhân giống và được đưa vào trang trại theo từng đợt, làm gia tăng nguy cơ mang tác nhân gây bệnh và khiến đàn cần thời gian thích nghi với môi trường mới.

Ngược lại, hệ thống đàn khép kín sử dụng đàn heo thuần chủng được đưa vào trang trại một lần ban đầu, sau đó tự sản xuất heo hậu bị F1 phục vụ sản xuất. Đầu ra của hệ thống chỉ là heo thương phẩm, đầu vào chủ yếu là nguồn tinh giống nhằm cập nhật tiến bộ di truyền.

Để vận hành hiệu quả, chuyên gia từ Hendrix Genetics Swine khuyến cáo tỷ lệ heo cái thuần chủng trong đàn khoảng 8 – 15%, đồng thời cần xây dựng hệ thống ghi chép dữ liệu chính xác từ phối giống, sinh sản, tăng trưởng đến chọn lọc. Các khu vực nuôi heo thuần cần được tách biệt, áp dụng nguyên tắc cùng vào – cùng ra và có khu vực riêng cho công tác chọn lọc hậu bị ở giai đoạn 21 – 22 tuần tuổi.

Bên cạnh mục tiêu nâng cao năng suất, Hendrix Genetics Swine nhấn mạnh, chương trình Progeny được xây dựng dựa trên hai trụ cột chính là an toàn sinh học và cải tiến di truyền liên tục.

Minh chứng thực tế từ mô hình Progeny tại Philippines

Chia sẻ về kết quả vận hành trại Progeny tại Philippines, TS. Gladwin Senase, Giám đốc kỹ thuật Hendrix Genetics Swine, cho biết mô hình có quy mô 1.100 nái với các dòng mẹ Hypor Large White, Hypor Landrace và Hypor Libra, cùng các dòng đực Duroc Magnus, Duroc Kanto và Pietrain Maxter.

TS. Gladwin Senase, Giám đốc kỹ thuật Hendrix Genetics Swine. Ảnh: Thùy Linh

Số liệu sản xuất năm 2025 cho thấy, tỷ lệ đẻ của đàn thuần đạt khoảng 91 – 92%, trong khi đàn lai hai máu đạt tới 94%. Khối lượng sơ sinh trung bình đạt 1,4 – 1,5 kg/con, số heo cai sữa đạt khoảng 13 – 13,3 con/lứa. Tỷ lệ hao hụt từ 25 kg đến xuất chuồng chỉ khoảng 1,88%, tỷ lệ hao hụt ở giai đoạn nuôi thịt khoảng 1%, trong khi số heo cai sữa/nái/năm đạt từ 31,7 – 33,7 con.

Theo so sánh với nhóm 10% trang trại có năng suất cao nhất trong hệ thống chuẩn Benchmark toàn cầu của Hypor Libra năm 2024, trang trại Progeny tại Philippines đạt kết quả tương đương ở nhiều chỉ tiêu, đặc biệt có tỷ lệ hao hụt từ sơ sinh đến cai sữa thấp hơn nhóm chuẩn.

Giai đoạn 2020 – 2025, các chỉ tiêu của trang trại tiếp tục được cải thiện với tỷ lệ đẻ tăng lên, tỷ lệ phối lại giảm và tỷ lệ hao hụt heo nái giảm dần. Để duy trì tiến bộ di truyền, cứ mỗi 6 tuần trang trại tiếp nhận nguồn tinh giống mới từ hệ thống trung tâm giống của Hendrix Genetics Swine.

Trong phần thảo luận, các đại biểu đã trao đổi về nhiều vấn đề thực tiễn trong vận hành mô hình đàn khép kín, bao gồm quản lý sai sót phối giống, truy xuất dữ liệu thông qua hệ thống quản lý đàn và các chỉ tiêu liên quan đến chất lượng thịt.

PGS. TS Nguyễn Văn Đức, nguyên Trưởng bộ môn Di truyền, Viện Chăn nuôi; Tổng Thư ký Tạp chí Khoa học Kỹ thuật Chăn nuôi, Hội chăn nuôi Việt Nam đưa ra những ý kiến thảo luận tại buổi tọa đàm. Ảnh: Thùy Linh

Khép lại sự kiện, Hiệp hội Chăn nuôi TP. Đồng Nai và Hendrix Genetics Swine đã ký kết biên bản ghi nhớ hợp tác nhằm thúc đẩy ứng dụng các giải pháp giống tiên tiến, nâng cao an toàn sinh học và hiệu quả chăn nuôi. Tọa đàm đã mang đến nhiều góc nhìn về xu hướng phát triển ngành heo hiện đại, trong đó di truyền giống, quản trị dữ liệu và an toàn sinh học được xem là những nền tảng quan trọng.

Từ trái qua phải: Ông Nguyễn Kim Đoán, Phó Chủ tịch Hiệp hội Chăn nuôi TP. Đồng Nai; Ông Hugues Six, Tổng Giám đốc khu vực Đông và Đông Nam Á của Hendrix Genetics Swine; Ông Nguyễn Trí Công, Chủ tịch Hiệp hội Chăn nuôi TP. Đồng Nai ký kết biên bản ghi nhớ. Ảnh: Thùy Linh

Các đại biểu tham dự tọa đàm chụp ảnh lưu niệm. Ảnh: Thùy Linh

Phạm Huệ