[Chăn Nuôi Việt Nam] – Nhằm hỗ trợ cán bộ, công chức chính quyền cấp xã nắm vững, thực hiện đúng, đầy đủ và hiệu quả các nhiệm vụ, thẩm quyền mới được giao, Vụ Pháp chế (Bộ Nông nghiệp và Môi trường) đã tổ chức biên soạn và công bố cuốn “Sổ tay hướng dẫn” thực hiện một số nhiệm vụ, thẩm quyền mới của chính quyền cấp xã theo mô hình chính quyền địa phương 2 cấp – lĩnh vực nông nghiệp và môi trường”.

Hướng dẫn mới về trách nhiệm chính quyền 2 cấp trong lĩnh vực chăn nuôi và thú y

Cuốn sổ tay tập trung giới thiệu, trình bày có hệ thống các nhiệm vụ, thẩm quyền mới của chính quyền cấp xã trong các lĩnh vực nông nghiệp và môi trường từ ngày 01/7/2025, kèm theo hướng dẫn ngắn gọn về trình tự, thủ tục thực hiện, biểu mẫu và một số lưu ý trong quá trình thực hiện.

Trong phần thứ nhất, những nhiệm vụ, thẩm quyền mới của chính quyền cấp xã trong 16 lĩnh vực nông nghiệp và môi trường khi tổ chức mô hình chính quyền địa phương 2 cấp sẽ được chỉ rõ, cụ thể là các lĩnh vực như: Trồng trọt và Bảo vệ thực vật; Chăn nuôi và Thú y, Thủy sản và Kiểm ngư…

Chăn nuôi Việt Nam xin giới thiệu chi tiết những nhiệm vụ, thẩm quyền cấp xã trong lĩnh vực Chăn nuôi và Thú y như sau:

Sáu nhiệm vụ, thẩm quyền của UBND cấp xã

Theo quy định, UBND cấp xã giữ vai trò nòng cốt trong việc quản lý tổng thể hoạt động chăn nuôi tại địa phương. Sáu nhiệm vụ cụ thể gồm:

Thứ nhất, tổ chức quản lý và phát triển chăn nuôi. UBND xã chịu trách nhiệm thống kê, đánh giá thực trạng cũng như hỗ trợ cơ sở chăn nuôi bị thiệt hại do thiên tai, dịch bệnh, căn cứ theo Luật Chăn nuôi.

Thứ hai, bố trí kinh phí và tổ chức phòng, chống dịch bệnh động vật. Cùng với đó, UBND xã có trách nhiệm thống kê, đánh giá và hỗ trợ thiệt hại cho người chăn nuôi, nuôi trồng thủy sản bị ảnh hưởng, theo quy định của Luật Thú y.

Thứ ba, xử lý ổ dịch bệnh động vật. Khi dịch bệnh xảy ra, UBND xã phải bố trí kinh phí, chỉ đạo các phòng ban xác định ổ dịch, thông báo trên phương tiện truyền thông địa phương và hướng dẫn biện pháp vệ sinh thú y trong chăn nuôi, giết mổ, vận chuyển, kinh doanh động vật.

Thứ tư, quản lý cơ sở giết mổ động vật tập trung và hoạt động sơ chế, chế biến, vận chuyển, kinh doanh động vật, sản phẩm động vật trên địa bàn. Đây là bước nhằm kiểm soát chặt chẽ an toàn thực phẩm cũng như phòng ngừa nguy cơ lây lan dịch bệnh.

Thứ năm, kiểm tra điều kiện chăn nuôi của các trang trại quy mô vừa và nhỏ theo quy định tại Nghị định 13/2020/NĐ-CP (đã sửa đổi, bổ sung bởi Nghị định 46/2022/NĐ-CP).

Thứ sáu, hỗ trợ bố trí quỹ đất xây dựng cơ sở chăn nuôi cho các đối tượng phải di dời theo Nghị định 106/2024/NĐ-CP, tạo điều kiện cho việc sắp xếp, quy hoạch lại sản xuất.

Bảy nhiệm vụ, thẩm quyền của Chủ tịch UBND cấp xã

Bên cạnh vai trò của UBND xã, Chủ tịch UBND xã trực tiếp nắm giữ bảy nhiệm vụ quan trọng, mang tính quyết định trong công tác quản lý chăn nuôi, thú y:

Một là, giao đất, cho thuê đất và tạo quỹ đất để phát triển chăn nuôi và trồng cây nguyên liệu thức ăn chăn nuôi, theo thẩm quyền quy định tại Luật Chăn nuôi.

Hai là, công bố dịch bệnh động vật trên cạn khi đủ điều kiện và dịch xảy ra trong phạm vi xã. Ngược lại, khi dịch được kiểm soát, Chủ tịch xã cũng có thẩm quyền công bố hết dịch.

Ba là, trong trường hợp dịch bệnh vượt quá khả năng của địa phương, Chủ tịch UBND xã có quyền trình Chủ tịch UBND cấp tỉnh xin hỗ trợ kinh phí, vật tư và nguồn lực cần thiết để phòng, chống dịch.

Bốn là, triển khai các chính sách hỗ trợ phòng, chống dịch, khắc phục hậu quả và khôi phục nuôi trồng thủy sản. Đi kèm với đó là trình tự, thủ tục rõ ràng về tiêu hủy động vật, lập hồ sơ đề nghị hỗ trợ, tiếp nhận – thẩm định hồ sơ, công khai kết quả thẩm định và tổ chức chi trả hỗ trợ. Toàn bộ quy trình được quy định chặt chẽ tại Nghị định 116/2025/NĐ-CP, đảm bảo minh bạch, đúng đối tượng.

Năm là, hỗ trợ chi phí vật tư phối giống nhân tạo gia súc như tinh đông lạnh, nitơ lỏng, dụng cụ dẫn tinh… cho trâu, bò và lợn. Quy định này nhằm thúc đẩy nâng cao chất lượng giống vật nuôi, giảm chi phí cho người chăn nuôi, đồng thời được thực hiện với thủ tục cụ thể: nộp hồ sơ đề nghị, thẩm định, nghiệm thu và quyết định hỗ trợ.

Sáu là, quyết định phê duyệt kinh phí hỗ trợ đào tạo, tập huấn nhằm chuyển đổi nghề nghiệp từ chăn nuôi sang ngành khác, hoặc đào tạo kỹ thuật phối giống nhân tạo gia súc. Chính sách này đặc biệt có ý nghĩa đối với những hộ phải di dời cơ sở chăn nuôi hoặc mong muốn chuyển đổi sinh kế.

Bảy là, tổ chức triển khai chi trả kinh phí hỗ trợ trong thời hạn quy định, đảm bảo người dân sớm nhận được nguồn lực để khôi phục và phát triển sản xuất.

Trình tự, thủ tục hỗ trợ sẽ chặt chẽ và minh bạch

Một trong những điểm mới quan trọng là việc chuẩn hóa quy trình hỗ trợ khi xảy ra dịch bệnh hoặc triển khai chính sách hỗ trợ chăn nuôi. Quy trình này bao gồm các bước:

• Lập biên bản tiêu hủy động vật, sản phẩm động vật bị dịch bệnh theo mẫu thống nhất.

• Tiếp nhận hồ sơ hỗ trợ từ cơ sở sản xuất bằng nhiều hình thức (trực tiếp, trực tuyến, bưu chính), với thời gian xem xét khác nhau tùy cách nộp.

• Thẩm định hồ sơ bởi Tổ thẩm định do UBND xã thành lập, tối thiểu 5 thành viên, tiến hành định kỳ hằng tháng.

• Niêm yết công khai kết quả thẩm định tại trụ sở UBND xã và phương tiện truyền thông địa phương trong 5 ngày để đảm bảo minh bạch.

• Ra quyết định hỗ trợ và tổ chức chi trả cho đối tượng đủ điều kiện; trường hợp vượt khả năng ngân sách xã, đề nghị UBND tỉnh hoặc ngân sách trung ương bổ sung.

Việc quy định trình tự cụ thể không chỉ hạn chế tiêu cực, nhũng nhiễu mà còn tạo sự tin tưởng cho người chăn nuôi.

Hướng dẫn mới đã khẳng định vai trò trung tâm của cấp xã trong quản lý chăn nuôi và thú y – tuyến đầu gắn trực tiếp với người dân và cơ sở sản xuất. Với 13 nhiệm vụ, thẩm quyền rõ ràng, chính quyền xã sẽ chủ động hơn trong xử lý tình huống dịch bệnh, đảm bảo an toàn sinh học, đồng thời đồng hành cùng người dân trong phát triển chăn nuôi theo hướng bền vững.

Đặc biệt, chính sách hỗ trợ từ vật tư phối giống, đào tạo nghề, đến chi trả khắc phục thiệt hại đã mở ra cơ hội lớn cho các hộ chăn nuôi nhỏ lẻ – vốn là lực lượng chiếm tỷ lệ cao ở nông thôn Việt Nam. Qua đó, vừa góp phần bảo vệ an toàn dịch bệnh quốc gia, vừa nâng cao thu nhập, cải thiện sinh kế cho người nông dân.

C.A (tổng hợp)