[Chăn Nuôi Việt Nam] – Trước những thách thức về lạm dụng kháng sinh trong chăn nuôi, một nhóm nhà khoa học Việt Nam đã phát triển thành công các chế phẩm kháng sinh nano, mở ra giải pháp công nghệ hiện đại giúp giảm tồn dư kháng sinh, nâng cao chất lượng thực phẩm và bảo vệ sức khỏe cộng đồng.

Trong bối cảnh ngành chăn nuôi gia cầm đứng trước áp lực về tình trạng lạm dụng kháng sinh và nguy cơ tồn dư trong thực phẩm, nhóm nghiên cứu do PGS.TS. Hà Phương Thư (Viện Khoa học Vật liệu, Viện Hàn lâm Khoa học và Công nghệ Việt Nam) chủ trì đã triển khai đề tài “Nghiên cứu phát triển kháng sinh nano thực vật, kháng sinh nano và đánh giá hiệu quả của chúng nhằm ứng dụng trong chăn nuôi gia cầm”. Đề tài được Quỹ Phát triển Khoa học và Công nghệ Quốc gia (NAFOSTED) tài trợ, ghi nhận nhiều kết quả tích cực, góp phần xây dựng nền nông nghiệp sạch, bền vững.

Kháng sinh nano thế hệ mới

Điểm nổi bật của nghiên cứu là sự phát triển thành công các hệ kháng sinh nano thế hệ mới, bao gồm:

• Kháng sinh nano từ thảo dược (tỏi, diệp hạ châu).

• Kháng sinh nano tổng hợp (Doxycycline, Florfenicol kết hợp nano bạc).

(Nguồn: Quỹ Phát triển khoa học và công nghệ Quốc gia)

Các chế phẩm có kích thước hạt siêu nhỏ (<100 nm), độ ổn định cao, khả năng giải phóng hoạt chất theo thời gian, giúp nâng cao hiệu quả kháng khuẩn. Đặc biệt, thử nghiệm trong phòng thí nghiệm cho thấy sản phẩm có thể tiêu diệt các chủng vi khuẩn đã kháng thuốc – một trong những thách thức lớn nhất hiện nay của ngành chăn nuôi.

Thực nghiệm tại trang trại

Mô hình ứng dụng được triển khai tại một trang trại nuôi gà thịt ở huyện Hiệp Hòa, tỉnh Bắc Giang. Kết quả ghi nhận:

• Giảm 10 lần liều lượng kháng sinh sử dụng so với đối chứng.

• Tỷ lệ sống của đàn gà đạt 98%, cao hơn so với 94% ở lô đối chứng.

• Dư lượng kháng sinh trong thịt gà giảm mạnh, chỉ còn 35 µg/kg, thấp hơn nhiều so với 197 µg/kg ở nhóm đối chứng, đáp ứng tiêu chuẩn an toàn thực phẩm.

Những chỉ số này cho thấy tính an toàn, hiệu quả và khả năng ứng dụng thực tiễn cao của sản phẩm, đồng thời góp phần giải quyết vấn đề tồn dư kháng sinh trong thực phẩm – mục tiêu quan trọng của ngành nông nghiệp sạch.

Tiềm năng chuyển giao và thương mại hóa

Không chỉ dừng ở kết quả nghiên cứu, nhóm đề tài đã hoàn thiện quy trình sản xuất ở quy mô pilot 100 lít/mẻ; được cấp 02 bằng độc quyền sáng chế, công bố 02 bài báo quốc tế và 01 báo cáo tại hội nghị chuyên ngành trong nước.

(Nguồn: Quỹ Phát triển khoa học và công nghệ Quốc gia)

Các thành tựu trên khẳng định tính mới, tiềm năng thương mại hóa và khả năng chuyển giao công nghệ vào thực tiễn sản xuất. Đây là minh chứng rõ nét cho việc ứng dụng công nghệ nano trong nông nghiệp, góp phần giảm thiểu phụ thuộc vào kháng sinh truyền thống, hướng tới phát triển chăn nuôi an toàn, bền vững và bảo vệ sức khỏe cộng đồng.

Cẩm Anh