Trong bối cảnh ngành chăn nuôi hướng tới giảm và tiến tới loại bỏ kháng sinh trong phòng bệnh, việc tìm kiếm giải pháp thay thế hiệu quả là yêu cầu cấp thiết. Nghiên cứu này đánh giá hiệu quả quản lý sức khỏe đường ruột thông qua cân bằng hệ vi sinh vật kết hợp dinh dưỡng tùy chỉnh trên gà Mía bố mẹ.

Thí nghiệm gồm 3 lô (ĐC, TN1, TN2), trong đó các lô thí nghiệm được áp dụng đồng bộ giải pháp tại Công ty TNHH MTV Gà giống Dabaco: chuồng nuôi khép kín, tăng cường ATSH, kiểm soát nguồn nước, cải thiện tiểu khí hậu bằng thảo dược. Khẩu phần được xây dựng theo nguyên tắc “3D” (Đúng nhu cầu – Đúng liều lượng – Đúng thời điểm), kết hợp bổ sung acid hữu cơ, khoáng vi lượng, men vi sinh và thảo dược nhằm cân bằng hệ vi sinh vật đường ruột, tăng cường miễn dịch. Kháng sinh được loại bỏ khỏi quy trình phòng bệnh, chỉ dùng khi điều trị theo chỉ định thú y.

Kết quả cho thấy, các lô TN1, TN2 sinh trưởng tốt hơn, tỷ lệ chết và bệnh tiêu hóa giảm rõ rệt, năng suất sinh sản được cải thiện. Không phát hiện vi khuẩn gây bệnh nguy hiểm trong các lô thí nghiệm. Đặc biệt, lượng kháng sinh sử dụng giảm khoảng 90%, đồng thời cải thiện hệ số chuyển hóa thức ăn và kéo dài thời gian khai thác đàn, góp phần nâng cao hiệu quả kinh tế và hướng tới chăn nuôi bền vững.

Đặt vấn đề

Trong những năm gần đây, kháng sinh không còn được phép sử dụng với mục đích kích thích sinh trưởng và dự kiến sẽ bị cấm hoàn toàn trong phòng bệnh từ năm 2026. Điều này đặt ra nhiều thách thức cho ngành chăn nuôi gia cầm trong việc kiểm soát dịch bệnh và duy trì năng suất, đồng thời đòi hỏi áp dụng các giải pháp quản lý sức khỏe vật nuôi theo hướng bền vững (FAO, 2019).

Các nghiên cứu gần đây cho thấy khoáng vi lượng và dinh dưỡng hợp lý có vai trò quan trọng trong việc tăng cường cấu trúc niêm mạc ruột, hỗ trợ hoạt động enzyme tiêu hóa, ổn định pH, cải thiện khả năng tiêu hóa, tăng cường miễn dịch và duy trì cân bằng hệ vi sinh vật đường ruột ở gia cầm (Celi et al., 2017).

Trong điều kiện chăn nuôi tại Việt Nam, sự tiến bộ không ngừng của di truyền giống kết hợp với biến động ngày càng rõ rệt của thời tiết và khí hậu đã làm thay đổi đáng kể nhu cầu dinh dưỡng của vật nuôi. Vì vậy, việc áp dụng một tiêu chuẩn dinh dưỡng cố định cho tất cả các điều kiện sản xuất trở nên khó khăn và có thể không phản ánh chính xác nhu cầu thực tế của vật nuôi.

Từ thực tiễn sản xuất tại Công ty TNHH MTV Gà giống Dabaco, việc kiểm soát sức khỏe đường ruột được xác định là yếu tố then chốt nhằm giảm sử dụng kháng sinh thông qua các biện pháp như tăng cường ATSH, dinh dưỡng tùy chỉnh và sử dụng các chế phẩm hỗ trợ như probiotic và thảo dược nhằm duy trì sự ổn định của hệ vi sinh vật đường ruột và nâng cao sức khỏe đàn gà.

Phương pháp nghiên cứu

Đối tượng nghiên cứu

Tổng số 2.700 con gà bố mẹ lông màu giống Mía khỏe mạnh, có khối lượng ban đầu đồng đều và được nuôi dưỡng trong cùng điều kiện chăm sóc và quản lý.

Địa điểm và thời gian nghiên cứu

Nghiên cứu được tiến hành trên các đàn gà được nuôi tại Công ty TNHH MTV gà giống Dabaco từ tháng 01/2025 đến tháng 11/2025.

Thí nghiệm được thực hiện trong 2 giai đoạn:

• Giai đoạn sinh trưởng: 1-10 tuần tuổi.
• Giai đoạn hậu bị-sinh sản: 21-30 tuần tuổi.

Thiết kế thí nghiệm

Thí nghiệm được bố trí theo phương pháp hoàn toàn ngẫu nhiên với 3 thí nghiệm và 3 lần lặp lại:

• Lô đối chứng (ĐC): Khẩu phần ăn cơ bản.
• Lô thí nghiệm 1 (TN1): Khẩu phần cơ bản + bổ sung Acid Lactic và khoáng vi lượng (uống xen kẽ Acid Lactic 4/15 ngày và khoáng 3/7 ngày).
• Lô thí nghiệm 2 (TN2): Khẩu phần cơ bản + bổ sung Acid Lactic và khoáng vi lượng (uống xen kẽ Acid Lactic 5/15 ngày và khoáng 4/7 ngày).

Chế độ chăm sóc, nuôi dưỡng

Gà được nuôi trong chuồng lồng, chuồng kín, có hệ thống máng ăn, máng uống tự động với chế độ chiếu sáng, nhiệt độ và chương trình vaccin phòng bệnh theo qui trình chung của công ty.

Các chỉ tiêu theo dõi

Chỉ tiêu sinh trưởng:

• Khối lượng cơ thể.
• Tăng trọng trung bình ngày (ADG).
• Lượng thức ăn thiêu thụ.

Chỉ tiêu sức khỏe:

• Tỷ lệ chết.
• Tỷ lệ mắc bệnh đường tiêu hóa.

Chỉ tiêu sinh sản:

• Tỷ lệ đẻ (%).
• Tỷ lệ trứng loại 1 (%).
• Tỷ lệ trứng có phôi (%).
• Tỷ lệ nở/ tổng trứng ấp (%).
• Tỷ lệ nở/ phôi (%).

Phân tích thống kê

Số liệu được tổng hợp bằng phần mềm excel và xử lý bằng MINITAB.

Kết quả nghiên cứu và thảo luận

Kết quả cho thấy, lượng kháng sinh sử dụng giảm khoảng 90%, đồng thời nâng cao hiệu quả chăn nuôi: FCR giảm từ 3,5-3,6 xuống 2,8-3,0; năng suất trứng tăng lên 240-250 quả/45 tuần; tỷ lệ trứng có phôi và tỷ lệ nở đạt 95-97%, không cần sử dụng vaccin phòng cầu trùng và không phải cắt mỏ gà, nâng cao hiệu quả sản xuất, phúc lợi động vật. Thời gian khai thác đàn gà được kéo dài đến 65 tuần và hướng tới 70 tuần.

Ảnh hưởng đến sinh trưởng

Ảnh hưởng đến sức khỏe đàn gà

Ảnh hưởng đến năng suất sinh sản

Kết quả kiểm tra vi sinh vật

Kết quả cho thấy, dinh dưỡng tùy chỉnh kết hợp quản lý sức khỏe đường ruột giúp giảm mạnh việc sử dụng kháng sinh, cải thiện sức khỏe đàn gà, nâng cao năng suất và góp phần sản xuất thực phẩm an toàn.

Kết luận

Bổ sung Axit Lactic và khoáng vi lượng giúp cải thiện sức khỏe đường ruột và giảm đáng kể nhu cầu sử dụng kháng sinh. Kết quả góp phần cung cấp giải pháp thay thế kháng sinh trong chăn nuôi gà theo hướng ATSH.

Trong thời gian tới, việc tiếp tục nghiên cứu sâu hơn về vai trò của từng nhóm vi sinh vật có lợi và tối ưu hóa các giải pháp dinh dưỡng sẽ góp phần nâng cao hiệu quả kiểm soát sức khỏe đường ruột, đồng thời nâng cao giá trị và khả năng cạnh tranh của sản phẩm gà giống của Công ty trên thị trường.

DBC