[Chăn Nuôi Việt Nam] – Trước kỳ vọng ngày càng cao của người tiêu dùng, ngành thức ăn chăn nuôi (TĂCN) cần thích ứng linh hoạt để đồng thời nâng cao sức khỏe vật nuôi, giảm thiểu tác động đến môi trường và đảm bảo hiệu quả kinh tế. Tương lai của dinh dưỡng động vật nằm ở các giải pháp bền vững, dựa trên cơ sở khoa học, mang lại giá trị hài hòa cho vật nuôi, nhà sản xuất và hệ sinh thái.

Dinh dưỡng chính xác giúp tối ưu hiệu quả thức ăn, giảm chi phí và tác động môi trường, đồng thời nâng cao sức khỏe vật nuôi

Dinh dưỡng và cho ăn chính xác

Loại hình cho ăn này tối ưu hóa cung và cầu chất dinh dưỡng cho động vật để đạt được hiệu suất mục tiêu, lợi nhuận, đặc điểm sản phẩm và kết quả môi trường, với một hệ thống thông tin tích hợp. Cho ăn chính xác có thể là một công cụ cực kỳ hiệu quả trong việc cho phép giảm lượng thức ăn tiêu thụ của mỗi con vật trong khi tối đa hóa tốc độ tăng trưởng của từng cá thể. Nó cho phép cung cấp đúng lượng thức ăn, với đúng thành phần dinh dưỡng vào đúng thời điểm, cho từng con vật, riêng lẻ.

Những tiến bộ trong hệ thống cho ăn chính xác, chẳng hạn như máy cho ăn tự động được trang bị cảm biến, cho phép theo dõi và điều chỉnh chế độ ăn theo thời gian thực. Bằng cách cải thiện hiệu quả thức ăn, dinh dưỡng chính xác có thể giảm chi phí và tác động đến môi trường đồng thời tăng cường sức khỏe và năng suất của động vật.

Nguồn protein thay thế

Việc tìm kiếm các nguồn protein thay thế bền vững đang chuyển đổi ngành TĂCN trong nỗ lực có các hoạt động bền vững. Một số cải tiến đáng chú ý bao gồm:

• Bột côn trùng: Các loại côn trùng như ruối lính đen và sâu bột đang được khám phá như là thành phần thức ăn giàu protein. Chúng đòi hỏi ít tài nguyên hơn để sản xuất so với các loại cây trồng truyền thống và có thể được nuôi bằng chất thải hữu cơ, góp phần vào các mô hình kinh tế tuần hoàn.

• Sản phẩm tảo: Tảo, giàu protein, lipid và axit béo thiết yếu, có tiểm năng trở thành thành phần thức ăn bền vững. Tảo siêu nhỏ cũng có thể đóng vai trò là nguồn axit béo Omega-3, giúp giảm sự phụ thuộc vào bột cá.

• Protein đơn bào (SCP): Được sản xuất băng cách lên men các vi sinh vật như vi khuẩn, nấm hoặc nấm men, SCP đang ngày càng được ưa chuộng vì giá trị dinh dưỡng cao và khả năng mở rộng quy mô.

Phụ gia thức ăn chức năng

Phụ gia thức ăn chức năng là thành phần dinh dưỡng ngày càng được sử dụng nhiều để cải thiện sức khỏe, hiệu suất, chất lượng sản phẩm, môi trường và lợi ích kinh tế của động vật. Các danh mục chính bao gồm:

• Probiotics và Prebiotics: Các chất phụ gia này thúc đẩy sức khỏe đường ruột và khả năng miễn dịch bằng cách hỗ trợ các quần thể vi khuẩn có lợi.

• Celobiotics: Đây là thuật ngữ mới được đặt ra cho các hợp chất hoạt tính sinh học hoặc chất chuyển hoá của vi khuẩn được bao bọc trong chất xơ trong chế độ ăn uống được giải phóng trong quá trình lên men của vi khuẩn đường ruột, ngoài các axit béo chuỗi ngắn. Khái niệm này mới bắt đầu được khám phá ở người và có thể cũng có thể được sử dụng trong TĂCN.

• Phytogenics: Các hợp chất có nguồn gốc từ thực vật, chẳng hạn như tinh dầu và tannin, được sử dụng làm chất kích thích tăng trưởng tự nhiên và tác nhân kháng khuẩn.

• Enzyme thức ăn: Tăng cường khả năng tiêu hóá chất dinh dưỡng và giảm chất thải, góp phần sử dụng thức ăn hiệu quả hơn.

Số hóa và dữ liệu lớn

Các công cụ kỹ thuật số đang cách mạng hóa việc quản lý thức ăn và dinh dưỡng cho vật nuôi. Các thiết bị, cảm biến và trí tuệ nhân tạo (Al) của Internet vạn vật (IoT) cho phép theo dõi chính xác lượng thức ăn tiêu thụ, sự tăng trưởng của vật nuôi và các thông số sức khỏe. Phân tích dữ liệu lớn cung cấp thông tin chi tiết về việc tối ưu hóa các chiến lược thức ăn, cải thiện năng suất và dự đoán các đợt bùng phát dịch bệnh.

Công nghệ chuỗi khối cũng đang được chú ý để cải thiện khả năng truy xuất nguồn gốc và tính minh bạch trong chuỗi cung ứng thức ăn, giải quyết mỗi quan tâm của người tiêu dùng về an toàn thực phẩm và nguồn cung ứng có đạo đức. Các công nghệ công thức tiên tiền sử dụng dữ liệu về thành phần, nguồn gốc, tỷ lệ ứng dụng… đang trở nên quan trọng để hỗ trợ công thức chính xác cùng với dấu chân môi trường của nó.

Sức khỏe đường ruột

Sức khỏe đường ruột ngày càng được công nhận là nền tảng của sức khỏe và hiệu suất của động vật. Các chiến lược thức ăn hiện nay nhấn mạnh vào việc hỗ trợ hệ vi sinh đường ruột, đóng vai trò quan trọng trong quá trình hấp thụ chất dinh dưỡng, khả năng miễn dịch và khả năng kháng bệnh. Trọng tâm này đã thúc đẩy nhu cầu về probiotic, prebiotic và postbiotic, cũng như các công thức thức ăn sáng tạo giúp giảm căng thẳng đường ruột.

Celobiotics có khả năng ảnh hưởng đến sức khỏe đường ruột vượt ra ngoài lợi ích của axit béo chuỗi ngắn. Khái niệm này rất mới và có thể nên được khám phá về ảnh hưởng của nó đối với động vật làm thực phẩm.

Cây trồng TĂCN chống chịu được khí hậu

Phát triển cây trồng TĂCN chống chịu được khí hậu là điều cần thiết đề giải quyết những thách thức do biến đổi khí hậu gây ra. Các chương trình lai tạo tập trung vào việc cải thiện khả năng chịu hạn, kháng sâu bệnh và mật độ dinh dưỡng trong các loại cây trồng thức ăn chăn nuôi chính như ngô, lúa miến và cỏ linh lăng. Các công cụ về bộ gen, chẳng hạn như CRISPR đang đầy nhanh những tiến bộ này.

Kinh tế tuẩn hoàn

Ngành công nghiệp đang áp dụng các nguyên tắc kinh tế tuần hoàn để tăng cường tính bền vững. Các luồng chất thải từ quá trình chế biển thực phẩm như ngũ cốc bia, bã trái cây và chất thải từ bánh mì, được tái sử dụng thành TĂCN. Cách tiếp cận này không chỉ giảm chất thải, mà còn cung cấp các thành phần thức ăn hiệu quả về mặt chi phí.

Thành phần tổng hợp và có nguồn gốc thực vật

Với mối lo ngại ngày càng tăng về tác động môi trường của các thành phần thức ăn truyền thống, các chất thay thế tổng hợp và có nguồn gốc thực vật đang được chú ý. Chiết xuất thực vật như tinh dầu, chất chống oxy hóa (như axit phenolic, flavonoid…) và các thành phần có nguồn gốc từ quá trình lên men như axit amin tổng hợp và vitamin, cung cấp chất lượng đồng đều và sử dụng ít tài nguyên hơn so với các nguồn thông thường. 

Phúc lợi động vật

Trong khi trọng tâm của dinh dưỡng động vật là tạo ra thức ăn hiệu quả theo cách bền vững, phúc lợi động vật có vai trò quan trọng trong việc đạt được mục tiêu này. Người chăn nuôi động vật phải chú ý đến phúc lợi động vật để họ có thể có một cuộc sống khỏe mạnh và có cơ hội tận dụng tốt nhất dinh dưỡng. Điều này sẽ giúp sản xuất ra các sản phẩm động vật chất lượng tốt hơn theo cách hiệu quả về chi phí, hỗ trợ tính bền vững trong ngành TĂCN.

Ngành dinh dưỡng và TĂCN đang đứng trước ngã ba đường của những thách thức to lớn và những cơ hội chưa từng có. Việc giải quyết hai yêu cầu cấp thiết là tính bền vững và năng suất đòi hỏi một cách tiếp cận toàn diện kết hợp đổi mới công nghệ, hiệu quả sử dụng tài nguyên và tuân thủ quy định. Băng cách năm bắt các xu hướng như dinh dưỡng chính xác, protein thay thế và chuyển đổi số, ngành có thể vượt qua những thách thức của mình trong khi vẫn đáp ứng được nhu cầu ngày càng tăng trên toàn cầu đối với các sản phẩm có nguồn gốc từ động vật.

Ngọc Anh (Theo FeedAdditive)